การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสำหรับการผลิตข้าวหลามแบบอนุรักษ์พลังงานที่ลดมลพิษทางอากาศและขยะจากกระบวนการผลิตให้เป็นศูนย์ในภูมิภาคตะวันตก โดยใช้เทคโนโลยีไฟฟ้าสถิตและแก๊สซิฟิเคชั่นเป็นฐาน: กรณีศึกษา ผู้ผลิตข้าวหลามในเขตจังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ

โครงการวิจัย เรื่อง การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสำหรับการผลิตข้าวหลามแบบอนุรักษ์พลังงานที่ลดมลพิษทางอากาศและขยะจากกระบวนการผลิตให้เป็นศูนย์ในภูมิภาคตะวันตกโดยใช้เทคโนโลยีไฟฟ้าสถิตและแก๊สซิฟิเคชั่นเป็นฐาน: กรณีศึกษา ผู้ผลิตข้าวหลามในเขตจังหวัดนครปฐม การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและสร้างต้นแบบ ประยุกต์ใช้ต้นแบบจริง หาประสิทธิภาพต้นแบบจริง และถ่ายทอดเทคโนโลยี โดยเป็นการพัฒนาระบบผลิตแก๊สจากเศษวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตข้าวหลามกลับมาเป็นแหล่งเชื้อเพลิงสะอาดในการผลิตข้าวหลามที่พัฒนาขึ้น ระบบที่พัฒนาขึ้นมีส่วนประกอบสำคัญ คือ ชุดผลิตถ่าน ชุดผลิตแก๊สสังเคราะห์ ชุดเผาข้าวหลาม และชุดลดควัน โดยชุดผลิตถ่านประกอบด้วยส่วนเผาเชื้อเพลิงไม้ข้าวหลามและส่วนไม้อบข้าวหลาม ชุดผลิตแก๊สสังเคราะห์ประกอบด้วยท่อนำแก๊สจากส่วนอบไม้ข้าวหลามและช่องเผาไหม้ ส่วนชุดเผาข้าวหลามประกอบด้วยท่อนำความร้อนจากช่องเผาไหม้มาผ่านท่อนำความร้อนในเตาเผาข้าวหลาม และชุดลดควันประกอบด้วยท่อส่งควันที่มีฉนวนกั้นกับท่อลดควัน ผลการวิจัยและพัฒนา พบว่า 1) นวัตกรรมสำหรับการผลิตข้าวหลามแบบอนุรักษ์ที่พัฒนาขึ้น มีส่วนประกอบหลัก คือ ส่วนชุดผลิตถ่านและชุดผลิตแก๊สสังเคราะห์ที่ทำขึ้นจากเหล็กกล้าไร้สนิม มีความหนา 2.30 มิลลิเมตร แล้วม้วนเป็นทรงกระบอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 50 เซนติเมตร ยาว 60 เซนติเมตร โดยติดตั้งอยู่ด้านล่าง และชุดเผาข้าวหลามโดยทำจากทำขึ้นจากสแตนเลสหนา 1.2 มิลลิเมตร ม้วนเป็นทรงกระบอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 50 เซนติเมตร สูง 45 เซนติเมตร โดยภายในมีตะแกรงสำหรับวางกระบอกข้าวหลาม จำนวน 1 ชั้น บรรจุกระบอกข้าวหลามได้ 40 กระบอก และมีชุดลดควันที่ต่อจากท่อนำความร้อนในชุดเผาข้าวหลามติดตั้งอยู่ด้านบน โดยทุกส่วนส่วนประกอบกันเป็นระบบตั้งอยู่บนฐานแบบมีล้อเลื่อนมีมิติ คือ ขนาดกว้าง 60 เซนติเมตร ยาว 60 เซนติเมตร และสูง 100 เซนติเมตร 2) อุณหภูมิภายในเตาเผาข้าวหลาม พบว่า ความร้อนเฉลี่ยในเตามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) โดยมีอุณหภูมิภายในเตาเผาข้าวหลามมีการกระจายความร้อนที่สม่ำเสมอ คุณภาพของข้าวหลามที่ได้ทางกายภาพ มีความนุ่มกว่า ส่วนคุณภาพด้านสีไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) และผลการทดสอบทางประสาทสัมผัสของผลิตภัณฑ์ข้าวหลาม พบว่า มีคะแนนเฉลี่ยการยอมรับด้านลักษณะปรากฏ สี รสชาติ และความชอบโดยรวมที่ไม่แตกต่างกันแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ส่งผลให้สามารถควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ข้าวหลาม และลดการสูญเสียเวลาในการเผาข้าวหลามในแต่ละครั้งลง 3) ต้นทุนเตาในการผลิตเตาเผาข้าวหลามหลังการพัฒนาประมาณ 30,000.00 บาท โดยสามารถคืนทุนได้ในเวลา 1 เดือน และผลการถ่ายทอดเทคโนโลยี พบว่า ผู้เข้าร่วมอบรมมีความพึงพอใจการจัดกิจกรรมโครงการในภาพรวมทั้งหมดในระดับ มาก คิดเป็นค่าเฉลี่ยรวม 4.34 หรือร้อยละ 60.76

คำสำคัญ