ประเมินผลการปฎิบัติการฝนหลวงเชิงพื้นที่จากเรดาร์ตรวจอากาศ กรมฝนหลวงและการบินเกษตร

บทคัดย่อ

โครงการประเมินผลการปฏิบัติการฝนหลวงเชิงพื้นที่จากเรดาร์ตรวจอากาศ กรมฝนหลวงและ การบินเกษตร มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินผลการปฏิบัติการฝนหลวงเชิงพื้นที่ จากข้อมูลเรดาร์ประเภท S-band และ C-band ของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร และจัดทำผลการประเมินให้อยู่ในรูปแบบชั้นข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ ที่รองรับการแสดงผลบนระบบแม่ข่ายเชิงพื้นที่ (Map Server) โดยข้อมูลเรดาร์ประเภท S-band รวบรวมจากสถานีเรดาร์แบบประจำที่ (Fix Station) จำนวน 5 สถานี คือ สถานีเรดาร์ฝนหลวงอมก๋อย สถานีเรดาร์ฝนหลวงตาคลี สถานีเรดาร์ฝนหลวงพิมายสถานีเรดาร์ฝนหลวงสัตหีบ และสถานีเรดาร์ฝนหลวงพนม) ส่วนข้อมูลเรดาร์ประเภท C-band รวบรวมจากสถานีเรดาร์แบบเคลื่อนที่ (mobile station) จำนวน 5 สถานี คือ สถานีเรดาร์ฝนหลวงเคลื่อนที่ บ้านผือ สถานีเรดาร์ฝนหลวงเคลื่อนที่ประทิว สถานีเรดาร์ฝนหลวงเคลื่อนที่ร้องกวาง สถานีเรดาร์ฝนหลวงเคลื่อนที่ราษีไศล และสถานีเรดาร์ฝนหลวงเคลื่อนที่สิงหนคร กรอบการวิจัยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 2 ส่วน คือ (1) จัดทำระบบเชื่อมโยงข้อมูลตรวจอากาศจากเรดาร์ 10 สถานี โดยเชื่อมต่อข้อมูล ทุก 6 นาที เข้าระบบประมวลผลข้อมูลตรวจอากาศเพื่อจัดรูปแบบข้อมูลให้สามารถนำเข้าข้อมูลให้แสดงผลผ่านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์แม่ข่ายเชิงพื้นที่ได้ (๒) วิเคราะห์ข้อมูลตรวจอากาศจากเรดาร์ตรวจอากาศและแสดงผลข้อมูลผ่านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์แม่ข่ายเชิงพื้นที่ โดยกระบวนการทำงานทั้งหมดจะทำงานแบบอัตโนมัติทั้ง 10 สถานี การเชื่อมต่อข้อมูล (Data Connection) ได้ติดตั้งคอมพิวเตอร์แม่ข่ายเสมือน (Virtual Server) บนระบบฝนหลวงคลาวด์ ชื่อ MdvTONetCDF โดยใช้ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ (Linux Operating System) เชื่อมต่อ ประมวลผล และบริหารจัดการข้อมูลที่เกี่ยวข้อง (ภาพที่ 2 ซ้าย) ทั้งนี้ได้พัฒนาชุดคำสั่งติดต่อกับข้อมูลต้นทาง (Source) และดาวน์โหลดข้อมูลเรดาร์ที่มีไฟล์นามสกุล .mdv มาจัดเก็บบนเครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่ายเสมือน (destination) แบบอัตโนมัติ ข้อมูลค่าการสะท้อนเรดาร์ (radar reflectivity) ซึ่งถูกจัดเก็บในไฟล์ .mdv (ภาพที่ 3 ซ้าย) จะถูกแยกข้อมูล และแปลงรูปแบบให้อยู่ในรูปของข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ที่มีไฟล์นามสกุล .nc (NetCDF) และทำสร้างชั้นข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ความเข้มฝน (Rain Intensity) โดยเลือกชั้นข้อมูล (Optimum Layer) และสมการ Z-R ที่เหมาะสม จากผลการวิจัยของแต่ละสถานีเรดาร์ โดยพัฒนาชุดคำสั่งเพื่อประมวลผลข้อมูล .mdv และจัดทำชั้นข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยอยู่ในรูปแบบไฟล์นามสกุล .nc (NetCDF) ที่มีความละเอียดทางราบขนาด 1x1 ตารางกิโลเมตร และความถี่ของข้อมูลทุก 6 นาที การประเมินผลปริมาณฝน ใช้สมการความสัมพันธ์ระหว่างค่าการสะท้อนกลับ (reflectivity) และปริมาณฝน (Rain Volume) หรือ Z-R equation ที่ได้จากโครงการประเมินปริมาณน้ำฝน ของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ของแต่ละสถานีที่ผ่านมา ซึ่งนำข้อมูลตรวจวัดความเข้มของฝน (อัตราการตกของฝน) ปริมาณน้ำฝนที่ได้จากการตรวจวัดของเรดาร์ตรวจอากาศ แสดงผลปริมาณน้ำฝน (.มม) ในรูปแบบขอบเขตอำเภอ ผ่านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์แม่ข่ายเชิงพื้นที่

คำสำคัญ