การจัดการขยะมูลฝอยอินทรีย์โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
จจุบันประเทศไทยกำลังประสบปัญหาการเพิ่มขึ้นของประชากรในแต่ละปี เนื่องจากการขยายตัวขอบเ ขตเทศบาล หรือจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจ จากเหตุผลดังกล่าวทำให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาในการจัดการขยะมูลฝอย ซึ่งจากแนวคิดและยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศในระยะแผนพัฒนา ฯ ฉบับที่ 10 พ.ศ. 2550-2554 ได้กำหนดแนวทางการเสริมสร้างทุนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในช่วงแผนพัฒนา ฯ ฉบับที่ 10 อาจเรียกว่า เศรษฐกิจพื้นฐานความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) ซึ่งให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการ เพื่อให้เกิดความสมดุลยั่งยืน และใช้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาทรัพยากรและภูมิปัญญาให้สืบทอด และใช้ประโยชน์ต่อไปได้อย่างยั่งยืน รวมทั้งการกำหนดมาตรการที่จำเป็น เพื่อควบคุมกิจกรรมที่สร้างมลพิษและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (สภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. 2548: ออนไลน์) ชุมชนในเขตพื้นที่จังหวัดเลยประสบปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาด้านขยะมูลฝอย เช่น ถุงพลาสติกบรรจุอาหาร เปลือกผลไม้ กระป๋องกาแฟ ขวดน้ำ พลาสติก ขวดแก้ว เศษสังกะสี เศษผ้า ทิ้งกระจัดกระจายอยู่ตามรินถนนภายในชุมชน สถานที่สาธารณะ ร้านค้าในชุมชน และริมหนองน้ำภายในหมู่บ้าน ขยะมูลฝอยที่สร้างปัญหาให้กับชุมชน คือ ขยะมูลฝอยประเภทเศษอาหารจะส่งกลิ่นเหม็น รวมถึงเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์นำโรค การจัดการขยะมูลฝอยที่ได้ผลดีและเกิดประโยชน์สูงสุดนั้น ต้องอาศัยองค์ประกอบของการจัดการขยะหลายๆด้านพร้อมกัน เพื่อควบคุมและหลีกเลี่ยงปัญหาต่างๆที่เกิดผลกระทบตามมา โดยปัจจุบันมีปริมาณมูลฝอยที่เก็บขนได้ในแต่ละวันจำนวนมาก มูลฝอยเหล่านี้ประกอบด้วยมูลฝอยที่ย่อยสลายได้ง่ายถึงประมาณ ร้อยละ 45 ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมด้านต่างๆ เช่น กลิ่นเหม็น น้ำชะมูลฝอย แหล่งแพร่กระจายเชื้อโรคและแมลง รวมถึงการปลดปล่อยก๊าซมีเทนที่เป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาภาวะโลกร้อน (Global Warming) ดังนั้นเพื่อเป็นการลดและแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นทาง ด้วยการแยกมูลฝอยอินทรีย์ออกมาใช้ประโยชน์ Recycling เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน เพื่อลดภาระการทำงานของสถานที่ฝังกลบขยะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแยกสารอินทรีย์ ซึ่งมีอัตราส่วนสูงในขยะชุมชน เพื่อนำไปกำจัดต่อไป ศาสตราจารย์ ดร.เกษม จันทร์แก้ว ผู้อำนวยการโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนา สิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เล่าถึงพระราชดำริเรื่องการ กำจัดขยะว่า พระองค์ท่านต้องการใช้หลักการ ‘ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ’ ตรงนี้สำคัญ และเป็นเทคโนโลยีอย่างง่าย ก่อนจะไปจุดนั้น เราก็มีการศึกษาเรื่องขยะก่อน คำว่า ธรรมชาติช่วยธรรมชาติก็เป็นหลัก สำคัญมาก ประเด็นชัดเจน ก็คือ สิ่งมีชีวิตทั้งหลายเมื่อ ตายแล้วก็จะเน่าเปื่อยเป็นธาตุ อาหารอีกทีโดยมีจุลินทรีย์เป็นตัวย่อย นี่คือหลักธรรมชาติ จากแนวพระราชดำริและปัญหาขยะมูลฝอยดังกล่าว จึงเล็งเห็นความสำคัญที่จะ ต้องดำเนินการสร้างจิตสำนึกและจัดกิจกรรมการจัดการขยะมูลฝอย โดยคาดหวังให้คนในชุมชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการนำขยะมูลฝอยอินทรีย์ กลับมาใช้ประโยชน์ โดยการทำน้ำหมักชีวภาพ และปุ๋ยหมักชีวภาพ ซึ่งจะเป็นการลดปัญหาในการกำจัดขยะอินทรีย์