กลไกการออกฤทธิ์ของว่านหางจระเข้ต่อปัจจัยชีวภาพที่สำคัญต่อการเกิดหลอดเลือดใหม่ของแผล: เอ็นโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์และ แมทริกเมตตัลโลโปรติเนส

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการให้ว่านหางจระเข้ทางปากร่วมกับการปลูกถ่ายเซลล์เอนโดทีเลียลโปรเจนนิเตอร์ในการรักษาแผลเบาหวาน รวมทั้งบทบาทของการให้ว่านหางจระเข้ทางปากต่อการแสดงออกของแมทริกเมตตัลโลโปรติเนส (MMP-2 และ MMP-9 โดยแบ่งหนูเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มควบคุม 2) กลุ่มควบคุมที่ได้รับว่านหางจระเข้ทางปาก 3) กลุ่มเบาหวาน 4) กลุ่มเบาหวานที่ได้รับเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์บริเวณแผล 5) กลุ่มเบาหวานที่ได้รับว่านหางจระเข้ทางปาก และ 6) กลุ่มเบาหวานที่ได้รับเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์บริเวณแผลร่วมกับได้รับว่านหางจระเข้ทางปาก ทาการเหนี่ยวนาให้เป็นเบาหวานด้วยสารสเตรปโตโซโตซินทางช่องท้องวันละครั้งติดต่อกันห้าวัน เมื่อครบ 10 สัปดาห์หลังจากเหนี่ยวนาให้หนูเป็นเบาหวาน หนูแต่ละกลุ่มถูกทาให้เกิดแผลชนิดที่ถูกตัดจนถึงชั้นไขมันที่บริเวณผิวหนังทั้งสองข้างจากแนวหลังของหนู ขนาด 0.6?0.6 ตารางเซนติเมตร ในวันที่ 7 และ14 หลังทาให้เกิดแผล ทาการทดลอง 2 ส่วน คือส่วนที่ 1 ศึกษาระดับน้าตาลในเลือดด้วยเครื่องกลูโคมิเตอร์ วัดขนาดแผลและวิเคราะห์ด้วยโปรแกรมอิมเมจโปรพลัส 6.1 วัดการไหลเวียนของเลือดบริเวณแผลด้วยเครื่องเลเซอร์ดอปเปลอร์โฟลมิเตอร์ ศึกษาการเกิดหลอดเลือดใหม่ด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบคอนโฟคอลโดยใช้แสงฟลูออเรสเซ็นต์ ศึกษาการเกิดเยื่อบุผิวใหม่ด้วยการย้อมฮีมาท้อกซิลินและอีโอซิน วัดระดับ VEGF ที่แผลด้วยวิธีอีไลซา เปรียบเทียบทั้ง 6 กลุ่ม และส่วนที่ 2 ศึกษาการแสดงออกของ MMP-2 และ MMP-9 ด้วยวิธีการย้อม immunohistochemistry ในกลุ่มเบาหวานที่ได้รับว่านหางจระเข้เทียบกับกลุ่มเบาหวานที่ไม่ได้รับการรักษา ผลการทดลองพบว่า ทั้งในวันที่ 7 และ 14 หลังทาให้เกิดแผล กลุ่มเบาหวานที่ได้รับว่านหางจระเข้มีระดับน้าตาลในเลือดลดลง มีการเพิ่มขึ้นของการปิดของแผล การไหลเวียนของเลือดและการเกิดหลอดเลือดใหม่บริเวณแผล รวมทั้งมีการแสดงออกของ MMP-2 และ MMP-9 ลดลงอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (P<0.05) เมื่อเทียบกับกลุ่มเบาหวานที่ไม่ได้รับการรักษา ยกเว้นการเกิดเยื่อบุผิวใหม่และระดับ VEGF ที่เพิ่มขึ้นเฉพาะวันที่ 7 ยิ่งไปกว่านั้นกลุ่มที่ได้รับเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์ร่วมกับว่านหางจระเข้มีการไหลเวียนของเลือดและการเกิดหลอดเลือดใหม่บริเวณแผลมากกว่ากลุ่มที่ได้รับเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์หรือว่านหางจระเข้เพียงอย่างเดียว นอกจากนี้กลุ่มหนูปกติที่ได้รับว่านหางจระเข้ยังมีการไหลเวียนเลือดและการเกิดหลอดเลือดใหม่มากกว่ากลุ่มหนูปกติที่ไม่ได้รับการรักษา โดยสรุปการกินว่านหางจระเข้สามารถเพิ่มการเกิดหลอดเลือดใหม่และการหายของแผลในหนูเบาหวาน ผ่านฤทธิ์ในการลดระดับน้าตาลในเลือด และยับยั้งการแสดงออกของ MMP-2 และ MMP-9 อีกทั้งการให้เซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์ร่วมกับว่านหางจระเข้ยังเพิ่มการไหลเวียนเลือดและการเกิดหลอดเลือดใหม่บริเวณแผลได้ดีกว่าเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์หรือว่านหางจระเข้เพียงอย่างเดียว ดังนั้นว่านหางจระเข้และเซลล์เอนโดธีเลียลโปรเจนนิเตอร์ อาจเป็นประโยชน์และเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการรักษาแผลเบาหวานได้ในอนาคต

คำสำคัญ