ฐานข้อมูลผู้สูงอายุและอาคารที่สามารถรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุ เทศบาลนครรังสิต อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี และเทศบาลเมืองท่าโขลง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

ปัจจุบันประเทศไทยมีอัตราประชากรผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่วัยแรงงานมีอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง เพราะฉะนั้นหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน จึงตระหนักและให้ความสำคัญกับผู้สูงอายุ โดยการออกนโยบายต่าง ๆ เพื่อรองรับสังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ขณะที่อาคารสถานที่ หรือสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ยังไม่สามารถรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสม ดังนั้นโครงการ ฐานข้อมูลผู้สูงอายุและอาคารที่สามารถรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุ เทศบาลนครรังสิต อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเครื่องมือที่สามารถเก็บข้อมูลคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุได้ทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ และสภาพแวดล้อม ผ่านกระบวนการสร้างความเที่ยงตรงของเครื่องมือ (Validity) ด้วยการหาค่าสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ หรือเนื้อหา (Index of item objective congruence; IOC) และสร้างความน่าเชื่อถือ โดยการหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่า (Alpha coefficient) จากการทดลองใช้แบบสอบถาม (Pilot test) ซึ่งกระบวนการดังกล่าวทำให้แบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ด้านข้อมูลพื้นฐาน (Quality of life for Elderly - Data Base; QE-DTB) มีความเที่ยงตรง และความน่าเชื่อถือที่ระดับ 0.960 หรือ ดีมากนำมาสู่การเก็บรวบรวมข้อมูลคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยเฉพาะด้านสภาพแวดล้อม ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วนสำคัญ คือ บ้าน (ต้นทาง) ระบบสัญจร (กลางทาง) และพื้นที่สาธารณะ (ปลายทาง) โดยข้อมูลบ้าน (ต้นทาง) แสดงอยู่ในแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ QE-DTB ส่วนข้อมูลระบบสัญจร (กลางทาง) แสดงอยู่ในแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ด้านระบบสัญจร (Quality of life for Elderly -Transportation; QE-TPT) เป็นการสอบถามเกี่ยวกับความพึงพอใจต่อระบบสัญจร และข้อมูลพื้นที่สาธารณะ (ปลายทาง) แสดงอยู่ในแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ด้านพื้นที่สาธารณะ (Quality of life for Elderly – Public Space; QE-PBS) มารวบรวมปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเดินทางไปใช้บริการพื้นที่สาธารณะ ซึ่งเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลด้านพื้นที่สาธารณะทั้ง 3 ส่วน มีกระบวนการออกแบบเครื่องมือเช่นเดียวกับแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ QE-DTBเครื่องมือแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ QE-DB สามารถนำมาพัฒนาเพื่อคำนวณระดับความเร่งด่วนในการปรับปรุงบ้านของผู้สูงอายุได้ คือ ระดับเร่งด่วนที่สุด (ที่ร้อยละ 80-100) ระดับเร่งด่วนมาก (ที่ร้อยละ 60-79) ระดับเร่งด่วน (ที่ร้อยละ 40-59) ระดับเร่งด่วนน้อย (ที่ร้อยละ 20-39) และระดับเร่งด่วนน้อยที่สุด (ต่ำกว่าร้อยละ20) เพื่อให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วนสามารถนำข้อมูลไปพัฒนาต่อยอดต่อไปได้ ส่วนผลของแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ QE-TPT และ QE-PBS สามารนำไปต่อยอดเป็นแผนที่ระบุตำแหน่งและคะแนนสิ่งอำนวยความสะดวกในรูปแบบออนไลน์ เพื่อให้ผู้สูงอายุ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายขึ้น กระตุ้นภาคเอกชนหรือผู้ประกอบการเห็นความสำคัญและเร่งพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสถานที่ให้สามารถรองรับการใช้งานของผู้สูงอายุได้ครอบคลุมทุกประเภทธุรกิจบริการ

คำสำคัญ