การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน

บทคัดย่อ

ในปัจจุบัน มีนักท่องเที่ยวกลุ่มผู้สูงอายุเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในจังหวัดน่านเป็นจำนวนมาก และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุก ๆ ปี แต่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวในจังหวัดน่าน ยังไม่มีศักยภาพในการรองรับนักท่องเที่ยวกลุ่มผู้สูงอายุได้ดีเท่าที่ควร คณะผู้วิจัย จึงสนใจศึกษาชุดโครงการวิจัย การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน โดยประกอบไปด้วยโครงการวิจัยย่อย จำนวน 4 โครงการ ได้แก่1. ปัจจัยทางการตลาดที่มีอิทธิพลต่อการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในเขตพื้นที่เมืองเก่าน่าน 2. การพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการท้องถิ่นกับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน 3. แนวทางการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุ ในพื้นที่เมืองเก่าน่าน และ 4. การพัฒนารูปแบบธุรกิจเพื่อสร้างมาตรฐานรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยทางการตลาดและพฤติกรรมกลุ่มนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุในเขตพื้นที่เมืองเก่าน่าน (2) หาแนวทางการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์และบริการท้องถิ่นสำหรับกลุ่มนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุในเขตพื้นที่เมืองเก่าน่าน (3) หาแนวทางการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน และ (4) พัฒนารูปแบบธุรกิจเพื่อสร้างมาตรฐานรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ หน่วยงานราชการ จังหวัดน่าน ชุมชนในเขตพื้นที่เมืองเก่าน่าน นักเรียน นักศึกษา ประชาชนทั่วไป และ นักท่องเที่ยวที่เดินทางท่องเที่ยวในพื้นที่เมืองเก่าน่านผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยทางการตลาด ที่มีอิทธิพลต่อการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในเขตพื้นที่เมืองเก่าน่าน กลุ่มนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่ อยู่ในช่วงอายุ 60 – 69 ปี เป็นเพศหญิง มากกว่าเพศชาย และเดินทางมาจากภาคกลาง โดยเฉพาะกรุงเทพฯ และมีการเดินทางมากับครอบครัวหรือญาติมากที่สุด และจะกลับมาเที่ยวจังหวัดน่านซ้ำอีก ถึงร้อยละ 84 โดยมีแหล่งข้อมูลหลักในการตัดสินใจเดินทางมาท่องเที่ยว คือ สื่อบุคคล รองลงมาคือสื่อออนไลน์ และนิยมท่องเที่ยวที่วัดภูมินทร์ รวมถึงกิจกรรมการไหว้พระ มากที่สุด ส่วนสินค้าที่เลือกซื้อ ส่วนใหญ่จะเป็นสินค้าที่ระลึก และผ้าทอ นอกจากนี้ ในเรื่องการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการท้องถิ่น นั้น พบว่า ผลิตภัณฑ์และบริการท้องถิ่น ที่มีความพร้อมในการพัฒนาเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ ได้แก่ กลุ่มมะไฟจีนของชุมชนบ้านดอนแก้ว กลุ่มกระท้อนอบแห้ง บ้านป่าคา ต.นาเหลือง อ.เวียงสา และวิสากิจชุมชนจื่นใจ๋ ต.เรือง อ.เมืองน่าน ในเรื่องแนวทางการพัฒนาการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุ ในพื้นที่เมืองเก่าน่าน ซึ่งเป็นสมรรถนะหลักร่วมกันทุกกลุ่ม ได้แก่ การพัฒนาความรู้เบื้องต้นในการดูแลนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ เช่น ความรู้เบื้องต้นในการดูแลผู้สูงอายุ บุคลิกภาพในการดูแลผู้สูงอายุ ความรู้ความเข้าใจพฤติกรรมของผู้สูงอายุ และ ข้อควรปฏิบัติสำหรับการทำงานกับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ การพัฒนาทักษะในการให้บริการนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ เช่น การปฐมพยาบาลเบื้องต้น การถ่ายภาพ การสื่อความหมายสำหรับผู้สูงอายุ การควบคุมสถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างบุคคล การจัดการอารมณ์เมื่อเจอสถานการณ์ตึงเครียด รวมถึง การเสริมสร้างทัศนคติในการให้บริการนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ เช่น จิตบริการผู้สูงอายุ และความเข้าใจในผู้สูงอายุ และ เรื่องการพัฒนารูปแบบธุรกิจเพื่อสร้างมาตรฐานรองรับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในพื้นที่เมืองเก่าน่าน นั้น พบว่า ธุรกิจในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ได้แก่ ธุรกิจโรงแรม ธุรกิจด้านการขนส่ง และธุรกิจด้านอาหารและเครื่องดื่ม ต้องมีการพัฒนาให้ได้ตามมาตรฐานธุรกิจของตนเอง รวมถึง ต้องพัฒนาเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุ ที่เดินทางท่องเที่ยวอีกทางหนึ่งด้วย

คำสำคัญ