ความหลากหลายทางพันธุกรรมของสาหร่ายและคุณภาพน้ำการสร้างบทเรียนท้องถิ่น และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสาหร่ายในอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ เรื่อง “บูรณาการความหลากหลายทาง ชีวภาพของพืชและสาหร่าย การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชและสาหร่ายและคุณภาพน้้า การสร้างบทเรียน ท้องถิ่น และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสาหร่ายในอ่างเก็บน้้าเขื่อนสิรินธรจังหวัดอุบลราชธานี” พบว่า นักเรียนระดับประถมศึกษาทั้งหมด 2 โรงเรียนมีค่าเฉลี่ยรวมของคะแนนหลังเรียนสูงกว่า คะแนนก่อน เรียน โดยพบว่าโรงเรียนที่มีค่าเฉลี่ยคะแนนหลังเรียนสูงที่สุดคือโรงเรียนบ้านโนนกาหลง มีค่าเฉลี่ย ของคะแนน Post test เพิ่มมากขึ้นจาก 9.30 เป็น 10.09 รองลงมาคือโรงเรียนบ้านดอนโด่-โคกเลียบ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นทั้งหมด 3 โรงเรียน มีคะแนนเฉลี่ยรวม post test เพิ่มมากขึ้นทุกโรงเรียน โรงเรียนที่มีคะแนน post test สูงที่สุดคือโรงเรียนบ้านแก่งดูกใส มีค่าเฉลี่ยของคะแนน Post test เพิ่มมากขึ้นจาก 9.00 เป็น 13.60 รองลงมาคือโรงเรียนบ้านโนนกาหลง และโรงเรียนบ้านโนนคูณ ตามล้าดับ โรงเรียนระดับมัธยมปลายมีโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 2 โรงเรียน ซึ่งพบว่า คะแนนเฉลี่ยรวม post test เพิ่มมากขึ้นทั้งสองโรงเรียน โดยโรงเรียนที่มีคะแนน post test สูงกว่า คือโรงเรียนบุณฑริกวิทยาคาร มีค่าเฉลี่ยของคะแนน Post test เพิ่มมากขึ้นจาก 12.60 เป็น 30.77 นอกจากนี้ยังพบว่านักเรียนที่เข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติการมีความพึงพอใจในระดับมากและมากที่สุด เพิ่มมากขึ้นในทุกเนื้อหาสาระของการอบรมบทเรียนท้องถิ่น ผลจากงานวิจัยนี้ได้น้าข้อมูลมาปรับปรุงพัฒนาบทเรียนให้มีความเหมาะสมกับท้องถิ่น และ ระดับชั้นการศึกษาของนักเรียนในท้องถิ่น ท้าให้ได้บทเรียนที่พร้อมต่อการขยายผลให้กับโรงเรียนใน เขตพื้นที่การศึกษาต่างๆ ในจังหวัดอุบลราชธานี โดยได้บทเรียนท้องถิ่น 3 ระดับ ระดับละ 3 เล่ม ที่มี ความสอดคล้องกับการเรียนรู้โดยใช้ฐานทรัพยากรในท้องถิ่น นักเรียนผู้ผ่านการอบรมได้รับองค์ ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรในท้องถิ่น และจะเป็นก้าลังส้าคัญในการส่งเสริมเยาวชนเหล่านี้ให้ ตระหนักถึงความส้าคัญและประโยชน์ของทรัพยากรธรรมชาติที่มีในท้องถิ่นของตนเองเพื่อการใช้ ประโยชน์ที่ยั่งยืนในอนาคต ทีมวิจัยได้สนับสนุนส่งเสริมให้ชุมชนมีการเพาะเลี้ยงเทาน้้า และยังพบว่า ชาวบ้านมีการอนุรักษ์และเพาะเลี้ยงเทาน้้าซึ่งเป็นสาหร่ายที่เจริญได้ดีในบ่อเลี้ยงปลาของชาวบ้าน หลายแห่ง อีกทั้งยังมีการสร้างเครือข่ายของนักวิจัยและชาวบ้านผู้เพาะเลี้ยงเพื่อติดตามประเมินผล การเพาะเลี้ยงเทาน้้าในอนาคตต่อไป การถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตสินค้า OTOP ที่มีส่วนผสมของ สาหร่ายในท้องถิ่น ทีมวิจัยได้น้าเอาองค์ความรู้ด้านสาหร่ายที่มีประโยชน์ไปช่วยเพิ่มคุณค่าทาง โภชนาการให้กับผลิตภัณฑ์มากยิ่งขึ้น ในผลิตภัณฑ์ที่กลุ่ม OTOP ผลิตขึ้น คือ ขนมขบเคี้ยว ครองแครงกรอบสาหร่าย และขนมวุ้นสาหร่าย ท้าให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น

คำสำคัญ