การใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับวัสดุปรับปรุงดินเพื่อปรับสภาพดินกรดที่ใช้ปลูกหอมแดงในจังหวัดศรีสะเกษ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับวัสดุปรับปรุงดินเพื่อปรับสภาพดินกรดที่ใช้ปลูกหอมแดงในจังหวัดศรีสะเกษ ระยะเวลา 2 ปี วางแผนการทดลองแบบ RCBD 4 ซ้ำ ทั้งหมด 6 วิธีการทดลอง คือ 1) ปุ๋ยพืชสดร่วมกับมูลไก่ (วิธีเกษตรกร) 2) ปุ๋ยพืชสดเพียงอย่างเดียว 3) ปุ๋ยพืชสดร่วมกับปูนโดโลไมท์ 4) ปุ๋ยพืชสดร่วมกับหินฟอสเฟต 5) ปุ๋ยพืชสดร่วมกับขี้เถ้าแกลบ และ6) ปุ๋ยพืชสดร่วมกับยิปซัม จากผลการทดลอง พบว่าวิธีการใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับมูลไก่ (วิธีเกษตรกร) และวิธีการใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับขี้เถ้าแกลบจะให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการอื่นๆ โดยให้ผลผลิตเฉลี่ย 1,925 และ 1, 700 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ทั้งนี้อาจเนื่องจากมูลไก่และปุ๋ยพืชสดจะมีธาตุไนโตรเจนค่อนข้างสูง และขี้เถ้าแกลบจะมีโพแทสเซียมสูง ซึ่งธาตุอาหารพืชดังกล่าวเป็นธาตุอาหารหลักที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของพืช เป็นต้น สำหรับคุณสมบัติดินหลังการทดลอง พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม กล่าวคือ ดินมีความเป็นกรดลดลง เนื่องจากปริมาณอินทรียวัตถุที่ได้จากพืชปุ๋ยสด ขี้เถ้าแกลบ มูลไก่ รวมทั้ง สารปรับปรุงดินที่ได้จากปูนโดโลไมท์ หินฟอสเฟต และยิปซัม จะช่วยเพิ่มความต้านทานในการเปลี่ยนแปลง pH โดยปรับสมดุลความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ทำให้ดินมี pH สูงขึ้น ส่งผลทำให้ปริมาณธาตุอาหารในดิน เช่น ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม มีความเป็นประโยชน์ต่อพืชได้มากขึ้นนอกจากนี้ยังพบว่า ดินมีความร่วนซุยและมีความสามารถในการอุ้มน้ำดีขึ้น เนื่องจากความหนาแน่นรวมของดินภายหลังการทดลองมีแนวโน้มที่ลดลง ในส่วนผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ พบว่าการใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับมูลไก่ (วิธีเกษตรกร) จะให้ผลตอบแทนเฉลี่ยสูงสุด 19,700 บาทต่อไร่ รองลงมาคือ การใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับหินฟอสเฟต 14,920 บาทต่อไร่ ซึ่งในสภาพที่ดินมีความเป็นกรดรุนแรง การปรับปรุงบำรุงดินด้วยการใช้ปุ๋ยพืชสด (ถั่วพร้า) ร่วมกับมูลไก่จะเป็นวิธีการที่ดีที่สุดเนื่องจากจะให้ผลตอบแทนสูงสุด นอกจากนี้การวิเคราะห์จุดคุ้มทุนในการผลิตพบว่าการใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับมูลไก่ (วิธีเกษตรกร) จะมีจุดคุ้มทุนต่ำสุด คิดเป็น 206.35 กก./ไร่ ซึ่งหมายถึงว่าถ้าหากเกษตรกรมีการจัดการดินโดยการใช้มูลไก่ร่วมกับปุ๋ยพืชสดในการเพิ่มผลผลิตหอมแดงจะต้องผลิตให้ได้อย่างน้อย 206.35 กก./ไร่ จึงจะไม่ขาดทุน จากการศึกษาครั้งนี้ควรมีการนำขี้เถ้าแกลบประยุกต์ใช้ร่วมกับวิธีการใช้ปุ๋ยพืชสดร่วมกับมูลไก่ (วิธีเกษตรกร) ในการปรับปรุงดินที่มีความเป็นกรดจัด ทั้งนี้เนื่องจากขี้เถ้าแกลบจะมีอินทรียวัตถุอยู่สูงซึ่งจะช่วยในการปรับสภาพความเป็นกรดเป็นด่างของดินให้มีความเหมาะสมและยังมีส่วนช่วยในการปรับปรุงโครงสร้างของดินประกอบกับขี้เถ้าแกลบมีโพแทสเซียมสูงถึง 4.06% ซึ่งมีส่วนสำคัญในการสร้างแป้งและน้ำตาลในพืชประเภทหัว จึงมีผลทำให้หอมแดงมีการเจริญเติบโตที่ดี