ผลของถ่านชีวภาพและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงเพื่อการปรับปรุงดินสำหรับผลิตข้าวขาวดอกมะลิ 105
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาผลของถ่านชีวภาพและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงเพื่อการปรับปรุงดิน สำหรับผลิตข้าวขาว ดอกมะลิ105 ในกลุ่มชุดดินที่ 35 ชุดดินบัวใหญ่ สำหรับการปลูกข้าวขาวดอกมะลิ 105 ได้ดำเนินการศึกษาวิจัยและทดลองที่แปลงนาของเกษตรกร บ้านคำเนียม อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ ดินบริเวณที่ทำการทดลองเป็นดินกรดที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ โดยทำการทดลองในฤดูปลูกปี 2556 และ 2557 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของถ่านชีวภาพและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงต่อผลผลิตข้าว โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล๊อคสมบูรณ์ (RCBD) 7 กรรมวิธีทดลอง คือ แปลงควบคุม ปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงสูตรฟอสฟอรัสอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ ถ่านชีวภาพอัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ถ่านชีวภาพ อัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 อัตรา 15 กิโลกรัมต่อไร่ ถ่านชีวภาพอัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ ถ่านชีวภาพอัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 อัตรา 15 กิโลกรัมต่อไร่ ผลการทดลองพบว่า ข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ตอบสนองต่อการใช้ถ่านชีวภาพ ปุ๋ยคุณภาพสูง และปุ๋ยเคมี ตามปริมาณการใช้ทั้ง 2 ปี แต่ไม่มีความแตกต่างทางสถิติด้านการแตกกอ จำนวนรวง องค์ประกอบผลผลิต และผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ โดยตำรับที่มีการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยคุณภาพสูงและปุ๋ยเคมี ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูงที่สุดเท่ากับ 376.87 กิโลกรัมต่อไร่ ในขณะที่การไม่ใส่ปุ๋ย ให้ผลผลิตต่ำที่สุดเพียง 290.57 กิโลกรัมต่อไร่ เนื่องจากไม่มีธาตุไนโตรเจนแก่ข้าวได้อย่างเพียงพอ เมื่อเปรียบเทียบผลตอบสนองของข้าวต่อการใช้ถ่านชีวภาพ ปุ๋ยคุณภาพสูงและปุ๋ยเคมี จะเห็นได้ว่า การใช้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงทำให้ได้ผลผลิตของข้าวเฉลี่ยเท่ากับ 338.90 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งมีแนวโน้มสูงกว่าการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ที่ให้ผลผลิตข้าวเฉลี่ย 332.47 กิโลกรัมต่อไร่ เมื่อพิจารณาจากผลตอบแทนเหนือค่าใช้จ่ายผันแปร พบว่าการใช้ปุ๋ยคุณภาพสูงอย่างเดียวให้ผลตอบแทนสูงที่สุดคือ 2,163.57 บาทต่อไร่ โดยมีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ 3.27 บาทต่อผลผลิตของข้าว 1 กิโลกรัม ในขณะที่การใช้ถ่านชีวภาพทั้งสามอัตราให้ผลตอบแทนที่ต่ำกว่า คือ 1,533.13 บาทต่อไร่ แต่ใช้ต้นทุนการผลิตเฉลี่ยสูงกว่า 4 บาทต่อผลผลิตข้าว 1 กิโลกรัม แสดงให้เห็นว่าการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง และปุ๋ยเคมี มีความเหมาะสมที่สุด สำหรับการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมี ส่งผลให้ข้าวมีการเจริญเติบโตดีขึ้นผลผลิตเพิ่มขึ้น และได้ผลตอบแทนมากขึ้นด้วย ทั้งนี้เป็นผลมาจากการใช้ต้นทุนในการใช้ถ่านชีวภาพและปุ๋ยคุณภาพสูงมีราคาต้นทุนต่ำ ในขณะที่ปุ๋ยเคมีมีราคาแพง ดังนั้น จึงแสดงให้เห็นว่าการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยคุณภาพสูง ในอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ สามารถทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีได้ และยังช่วยปรับปรุงคุณสมบัติของดินให้ดีขึ้นด้วย