ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตจังหวัดภาคใต้ตอนบน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาตัวบ่งชี้ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน 3 ระดับ ประกอบด้วย ปัจจัยระดับผู้บริหารโรงเรียน ได้แก่ พฤติกรรมการบริหารของผู้บริหาร วัฒนธรรมของโรงเรียน บรรยากาศของโรงเรียนและ ผลสำเร็จในการบริหารและสนับสนุนการจัดการศึกษาของโรงเรียน ปัจจัยระดับครู ได้แก่ คุณภาพการสอน ความพึงพอใจการทำงานของครู การสนับสนุนทางสังคมของครู และความสำเร็จในการบริหารและพัฒนาบุคลากร และปัจจัยระดับนักเรียน ได้แก่ พฤติกรรมการเรียนของนักเรียน พฤติกรรมด้านสังคมกับกลุ่มเพื่อน เจตคติต่อการเรียนของนักเรียน และความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพนักเรียน (2) เพื่อศึกษาระดับประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน และ (3) เพื่อสร้างโมเดลพหุระดับของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตจังหวัดภาคใต้ตอนบน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้มีดังนี้ (1) กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาตัวบ่งชี้ปัจจัยที่มีประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน ได้มาจากการสุ่มอย่างเจาะจงจากผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 17 คนที่มีคุณสมบัติเฉพาะ และ (2) กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอนจากโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตจังหวัดภาคใต้ตอนบนที่ผ่านการรับรองคุณภาพการศึกษาจากสำนังานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา จำนวน 7 จังหวัดจากจำนวน 13 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จำนวน 1,608 โรงเรียน โดยสุ่มอย่างง่ายและใช้โรงเรียนเป็นหน่วยการวิเคราะห์จำนวน 200 โรงเรียนตามแนวคิดของไคลน์ (Kline. 2005) มีสัดส่วน 1 : 1 : 1 : 2 : 2 ได้กลุ่มตัวอย่างดังนี้ ผู้บริหารโรงเรียนจำนวน 200 คน ครูประจำชั้นจำนวน 200 คน ครูประจำวิชาจำนวน 200 คน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ประเมินครูประจำชั้นจำนวน 400 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ประเมินครูประจำวิชาจำนวน 400 คน รวมจำนวนทั้งสิ้น 1,400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีดังนี้ (1) การกำหนดตัวบ่งชี้ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนเพื่อสอบถามผู้ทรงคุณวุฒิ โดยใช้แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 3 ฉบับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ค่ามัธยฐาน (Median) และค่าพิสัยระหว่าง ควอไทล์ (Interquartile Range) และ (2) การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน ใช้แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 3 ฉบับ โดยมีค่าความเชื่อมั่นฉบับที่ 1 สอบถามผู้บริหารโรงเรียน เท่ากับ 0.841 ฉบับที่ 2 สอบถามครู เท่ากับ 0.827 และฉบับที่ 3 สอบถามนักเรียน เท่ากับ 0.864 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิคราะห์พหุระดับ 2 ระดับด้วยโปรแกรม HLM 6.03 for window ผลการวิจัยพบว่า 1. ได้ตัวบ่งชี้ปัจจัยระดับนักเรียนจำนวน 65 ตัวบ่งชี้ ปัจจัยระดับครูจำนวน 81 ตัวบ่งชี้ และ ระดับผู้บริหารโรงเรียนจำนวน 107 ตัวบ่งชี้ 2. ประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตจังหวัดภาคใต้ตอนบนอยู่ในระดับมาก 3. ประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนระหว่างปัจจัยโรงเรียนซึ่งประกอบด้วย ปัจจัยระดับผู้บริหารโรงเรียนและปัจจัยระดับครูกับปัจจัยระดับนักเรียน พบว่า ตัวแปรอิสระของนักเรียน ได้แก่ เพศหญิง รายได้ของผู้ปกครองระหว่าง 5,001-10, 000 บาท รายได้ของผู้ปกครองมากกว่า 10, 000 บาท พฤติกรรมการเรียนของนักเรียน พฤติกรรมด้านสังคมกับเพื่อน และเจตคติต่อการเรียนของนักเรียน มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 แต่ไม่พบตัวแปรอิสระระดับผู้บริหารโรงเรียนและปัจจัยระดับครู

คำสำคัญ