การศึกษารูปแบบภาชนะดินเผาเพื่อบรรจุภัณฑ์ในวัฒนธรรมเขมร

บทคัดย่อ

แผนงานการศึกษารูปแบบภาชนะดินเผาเพื่อบรรจุภัณฑ์ในวัฒนธรรมเขมร เป็นแผนงานย่อยภายใต้แผนงานบูรณาการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อสร้างองค์ความรู้พื้นฐานด้านมรดกศิลปวัฒนธรรมของกรมศิลปากร จากการศึกษาหลักฐานทางโบราณคดี จารึก เอกสารทางประวัติศาสตร์ทำให้ทราบการใช้งานภาชนะดินเผาของชุมชนในวัฒนธรรมเขมรโบราณในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15 – 18 ภาชนะดินเผานั้นมีการใช้งานในกิจกรรมต่าง ๆ ในการดำรงชีวิต เช่น การผลิต บริโภค เก็บตุนอาหาร เก็บสิ่งของต่าง มีการใช้งานในศาสนสถานในการสักการะบูชารูปเคารพ กิจกรรมของนักบวช และผู้ดูแลรักษาศาสนสถาน ใช้ในกิจกรรมการรักษาพยาบาล รวมทั้งใช้ในคติความเชื่อบางประการ เช่น เก็บอัฐิ สะท้อนให้เห็นว่าบทบาทของภาชนะดินเผามีหลากหลายและเกี่ยวข้องกับมนุษย์อยู่ตลอดเวลาความหลากหลายนั้นยังแสดงให้เห็นจากประเภทของภาชนะที่มีรูปทรงต่าง ๆ เช่น หม้อก้นกลม ชาม อ่าง ตลับ โถ ถ้วย กระปุก พาน ไห ไหมีเชิง คนโท คนที เป็นต้น นอกจากนี้ยังค้นพบแหล่งผลิตภาชนะดินเผาของชุมชนในวัฒนธรรมเขมรอีกด้วย แหล่งผลิตแหล่งใหญ่เดิมเราพบว่าอยู่ในเขตจังหวัดบุรีรัมย์ แต่การศึกษาในปัจจุบันพบว่ามีปรากฏในภูมิภาคอื่นด้วย ได้แก่ แหล่งเตาเผาที่เมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี ที่ทำการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ ผลการศึกษาแหล่งเตาเผาทำให้ทราบเทคโนโลยีการผลิต ภาชนะที่ผลิตขึ้น และการส่งภาชนะเหล่านี้เป็นสินค้าไปยังชุมชนต่าง ๆ ซึ่งจากการศึกษานี้เป็นผลให้หน่วยงานมีฐานข้อมูลเกี่ยวกับรูปแบบภาชนะดินเผาต่างๆ ที่เป็นบรรจุภัณฑ์ในวัฒนธรรมเขมรเพื่อใช้ในการศึกษา วิเคราะห์ บริหารจัดการ ตลอดจนแนวทางและวิธีการในอนุรักษ์โบราณวัตถุที่สำคัญของชาติ โดยเฉพาะเครื่องปั้นดินเผาที่มีรูปแบบเฉพาะทางวัฒนธรรมเขมรอย่างถูกต้อง

คำสำคัญ