แพลงก์ตอนสัตว์ในเขตมาตรการอนุรักษ์สัตว์น้ำในฤดูปลาที่มีไข่ และวางไข่ แลี้ยงลูกและพื้นที่ใกล้เคียงทางฝั่งทะเลอันดามัน

บทคัดย่อ

การศึกษาสภาวะแวดล้อมทางการประมงเขตชายฝั่งทะเลอันดามันตั้งแต่จังหวัดระนองถึงสตูล โดยแบ่งพื้นที่ชายฝั่งเป็นช่วงตามระยะห่างฝั่ ง 1.6-3.0, 3.0-5.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล รวม 30 สถานี ความลึกน้ าอยู่ในช่วง 13-50 เมตร ในเดือนมีนาคม เมษายน พฤษภาคม และพฤศจิกายน ปี 2553 เก็บข้อมูล และวิเคราะห์ตัวอย่างน้ าที่ระดับผิวน้ า กลางน้ า และพื้นน้ า แพลงก์ตอนพืชที่ระดับผิวน้ า และทุกระดับความลึก โดยการกรองตัวอย่างน้ าผ่านถุงแพลงก์ตอนขนาดช่องตา 21 ไมโครเมตร และเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอนสัตว์ใน แนวเฉียงโดยใช้ถุงลากแพลงก์ตอนขนาด ช่องตา 145 ไมโครเมตร ผลการศึกษา พบค่าพิสัยคุณภาพน้ า ทั้ง 6 พารามิเตอร์ดังนี้ความโปร่งใสเท่ากับ 3-35 เมตร ความเค็มเท่ากับ 31.24-32.41 ส่วนในพัน อุณหภูมิเท่ากับ 28.11-30.55 องศาเซลเซียส ความเป็นกรด -ด่างเท่ากับ 7.44-8.82 ปริมาณออกซิเจนละลายน้ าเท่ากับ 3.71-4.82 มิลลิกรัมต่อลิตร และปริมาณสารแขวนลอยทั้งหมดเท่ากับ 5.00-25.00 มิลลิกรัมต่อลิตร ธาตุอาหาร 4 ชนิด ดังนี้ ปริมาณฟอสเฟตเท่ากับ ND-11.67 ไมโครกรัมอะตอมฟอสฟอรัสต่อลิตร ปริมาณไนไตรท์เท่ากับ ND-1.73 ไมโครกรัมอะตอมไนโตรเจนต่อลิตร ปริมาณไนเตรทเท่ากับ ND-47.94 ไมโครกรัมอะตอมไนโตรเจน ต่อลิตร และปริมาณแอมโมเนียเท่ากับ ND-11.75 ไมโครกรัมอะตอมไนโตรเจนต่อลิตร เมื่อพิจารณาตามช่วง ระยะห่างฝั่ง พบว่ าความโปร่งใสของน้ าทะเล และความเค็มที่ระดับพื้นน้ า มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญ (P<0.05) ขณะที่อุณหภูมิ ความเป็นกรด -ด่าง ปริมาณออกซิเจนที่ละลายน้ า และปริมาณ สารแขวนลอย ทั้งหมดไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) ส าหรับปริมาณธาตุอาหาร ได้แก่ ไนเตรทที่ระดับพื้นน้ ามีความ แตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญ (P<0.05) ขณะที่ปริมาณฟอสเฟต ไนไตรท์ และแอมโมเนียในน้ าทะเลไม่มีความ แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) เมื่อพิจารณาโดยรวมพบว่าคุณภาพน้ าทั้ง 6 พารามิเตอร์ และปริมาณธาตุ อาหารทั้ง 4 ชนิด มีค่าอยู่ในเกณฑ์ปกติเมื่อเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานคุณภาพน้ าทะเลเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์ น้ า ที่ก าหนดโดยส านักงานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ องค์ประกอบชนิดของแพลงก์ตอนพืชในทุกระดับความลึกน้ ามากที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 ไมล์ทะเล ชนิดที่พบมากอยู่ใน Division Chromophyta ใน Class Bacillariophyceae ส่วนองค์ประกอบ ชนิดของแพลงก์ตอนพืชบริเวณผิวน้ า พบมากที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 3.0-5.0 ไมล์ทะเล ชนิดที่พบมากอยู่ใน Division Chromophyta ใน Class Bacillariophyceae เช่นเดียวกัน การศึกษาทุกระดับความลึกน้ า พบสกุล Chaetoceros ที่มีความหลากหลายของชนิดมาก ทั้ง 3 ช่วงระยะห่างฝั่ง มีความชุกชุมและการผันแปรมาก ที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 ไมล์ทะเล กลุ่มแพลงก์ตอนพืชที่มีความชุกชุมเฉลี่ยสูงสุด คือ Class Bacillariophyceae ชนิดที่มีความชุกชุมสูงสุด คือ Oscillatoria thiebautii ส่วนในช่วงระยะห่างฝั่ง 3.0-5.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล กลุ่มแพลงก์ตอนพืชที่มีความชุกชุมเฉลี่ยสูงสุด คือ Division Cyanophyta ชนิดที่มี ความชุกชุมสูงสุด คือ Oscillatoria thiebautii และ Oscillatoria erythraea ตามล าดับ ที่ระดับผิวน้ า พบ สกุล Rhizosolenia มีความหลากหลายของชนิดมากในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล มี 6 ความชุกชุมและการผันแปรของแพลงก์ตอนพืช มากที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 3.0-5.0 ไมล์ทะเล กลุ่มแพลงก์ ตอนพืชที่มีความชุกชุมเฉลี่ยสูงสุดทั้ง 3 ช่วงระยะห่างฝั่ง คือ Class Bacillariophyceae ชนิดที่มีความชุกชุม สูงสุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0, 3.0-5.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล คือ Stephanopyxis palmeriana, Pseudo-nitzschia pungens และ Thalassionema nitzschioides ตามล าดับ องค์ประกอบชนิดของแพลงก์ตอนสัตว์มากที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 5.0-10.0 ไมล์ทะเล ชนิดที่มี ความหลากหลายของชนิดมากในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 และ 3.0-5.0 ได้แก่ Tintinnopsis ส าหรับในช่วง ระยะห่างฝั่ง 5.0-10.0 ไมล์ทะเล ได้แก่ Corycaeus ช่วงระยะห่างฝั่ง 3.0-5.0 ไมล์ทะเล มีความชุกชุมและ การผันแปรของแพลงก์ตอนสัตว์มากที่สุด กลุ่มแพลงก์ตอนสัตว์ที่มีความชุกชุมเฉลี่ยสูงสุดทั้ง 3 ช่วงระยะห่างฝั่ง คือ Phylum Arthropoda ชนิดที่มีความชุกชุมสูงสุด ในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0, 3.0-5.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล คือ Vorticella oceanic, Copepod nauplii และ Calanoid copepodid ตามล าดับ ดัชนีความหลากหลายชนิดของแพลงก์ตอนพืชทุกระดับความลึก พบมีค่าสูงที่สุดในช่วง ระยะห่าง ฝั่ง 5.0-10.0 ไมล์ทะเล ส่วนที่ระดับผิวน้ าพบมีค่าสูงที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 3.0-5.0 ไมล์ทะเล ส าหรับความ หลากหลายชนิดของแพลงก์ตอนสัตว์พบมีค่าสูงที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 5.0-10.0 ไมล์ทะเล ดัชนีความ สม่ าเสมอของชนิดของแพลงก์ตอนพืชทุกระดับความลึก พบมีค่าสูงที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 5.0-10.0 ไมล์ ทะเล ส่วนที่ระดับผิวน้ าพบมีค่าสูงที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 และ 5.0-10 ไมล์ทะเล ดัชนีความสม่ าเสมอ ของชนิดของแพลงก์ตอนสัตว์พบมีค่าสูงที่สุดในช่วงระยะห่างฝั่ง 1.6-3.0 และ 5.0-10.0 ไมล์ทะเล ความสัมพันธ์ชนิด ค วามชุกชุมของแพลงก์ตอนพืชและแพลงก์ตอนสัตว์กับคุณภาพน้ า บาง ประการ พบว่าปัจจัยคุณภาพน้ าที่มีความสัมพันธ์ในทางเดียวกันกับความชุกชุมของแพลงก์ตอนพืชและแเพลงก์ ตอนสัตว์ ได้แก่ สารแขวนลอยทั้งหมด และแอมโมเนีย และปัจจัยคุณภาพน้ าที่มีความสัมพันธ์ในทางตรงกัน ข้าม ได้แก่ความโปร่งแสง ไนไตรท์และไนเตรท

คำสำคัญ