การพัฒนาและบริหารจัดการปลูกข้าวเปียกสลับแห้งในสภาวะน้ำน้อยอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การพัฒนาและบริหารจัดการปลูกข้าวเปียกสลับแห้งในสภาวะน้ำน้อยอย่างยั่งยืน มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาบริหารจัดการการปลูกข้าวเปียกสลับแห้งในสภาวะน้ำน้อย และเพื่อศึกษาการเจริญเติบโตของข้าวที่ปลูกแบบเปียกสลับแห้ง จัดการน้ำปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้งร่วมกับเกษตรกรชุมชนผู้ปลูกข้าวจิ๊บพื้นเมือง บ้านลิ่มทอง ตำบลหนองโบสถ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ แบบมีส่วนร่วมเป็นระยะเวลา 1 ปี โดยหลังปักดำ 1 - 2 วัน ปล่อยน้ำเข้าแปลงนา ให้มีระดับน้ำสูงจากพื้นดินนา 5 เซนติเมตร รักษาระดับน้ำให้สม่ำเสมอ และทำให้พื้นดินนาแห้งจนหน้าดินแตกระแหง เป็นระยะเวลา 14 วัน จำนวน จำนวน 3 ครั้งคือ ระยะต้นกล้า ระยะแตกกอ และก่อนการสร้างเมล็ดข้าว พร้อมใส่ปุ๋ยแล้วปล่อยน้ำเข้าแปลงนา ป้องกันกำจัดวัชพืชโดยการถอนด้วยมือ และบันทึกข้อมูลการเจริญเติบโตของข้าวจิ๊บพื้นเมือง พบว่า หาแนวทางและวิธีสร้างนวัตกรรมการปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้ง หรือการแกล้งข้าว คือ ปล่อยให้ข้าวขาดน้ำในช่วงเวลาที่เหมาะสม เพื่อเป็นการกระตุ้นให้ราก และลำต้นข้าวแข็งแรง ทำการเพาะกล้าในถาดเพาะ ในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 เมื่อต้นข้าวอายุได้ 20 วัน นำมาปักดำแบบการปลูกข้าวต้นเดี่ยว (1 ต้นต่อหลุม) แล้วเปรียบเทียบกับการทำนาแบบปกติ พบว่าการเจริญเติบโตด้านความสูงที่มีพื้นดินนาแห้ง 14 วัน ที่มีอายุ 60 90 120 150 และ 210 วันหลังปักดำ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทาง และพบว่าจำนวนหน่อของข้าวจิ๊บพื้นเมืองที่มีพื้นดินนาแห้ง 14 วัน ที่มีอายุ 150 – 210 วันหลังปักดำ กับองค์ประกอบผลผลิตของข้าวระยะสร้างรวงสูงสุดเข้าสู่ระยะสร้างเมล็ดไม่มีความแตกต่างทางสถิติ

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ