การพัฒนาเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์จากฐานข้อมูล EST และการประเมินความหลากหลายทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องหมาย EST-microsatellite จากฐานข้อมูลของยีนที่มี การแสดงออกเพื่อใช้ในกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง ตรวจสอบการถ่ายโอนของเครื่องหมาย G-microsatellite ของกล้วยไม้สกุลต่าง ๆ ในกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง และเพื่อประเมินศักยภาพของเครื่องหมาย microsatellite ดังกล่าวในการประเมินความหลากหลายทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง และตรวจสอบเอกลักษณ์ ของกล้วยไม้ลูกผสมระหว่างกล้วยไม้สกุลม้าวิ่งกับกล้วยไม้ต่างสกุล จากการค้นหาข้อมูลลําดับเบสของยีน ที่มีการแสดงออกจากฐานข้อมูล EST ของกล้วยไม้จํานวน 8,009 ลําดับเบส ข้อมูล mRNA ของกล้วยไม้ สายพันธุ์อื่น ๆ จํานวน 88 ลําดับเบส และข้อมูล mRNA ของกล้วยไม้สกุล Doritis จํานวน 14 ลําดับเบส ออกแบบไพรเมอร์ EST-microsatellite ได้ทั้งหมด จํานวน 177 คู่ โดยพบไพรเมอร์ที่มีลําดับเบสซ้ํา 2 เบสสูงสุด คิดเป็น 38.42 เปอร์เซ็นต์รองลงมาคือลําดับเบสซ้ํา 1 เบส (33.90 เปอร์เซ็นต์) และลําดับ เบสซ้ํา 3 เบส (22.03 เปอร์เซ็นต์) โดยมีรูปแบบของเบสซ้ําที่พบส่วนใหญ่แบบ (TC/GA)n (A/T)n และ (CGG/CCG)n ตามลําดับ เลือกไพรเมอร์ EST-microsatellite จํานวน 100 คู่ และสืบค้นไพรเมอร์ G-microsatellite ของกล้วยไม้สกุลอื่น ๆ รวมจํานวน 35 คู่ มาทดสอบการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอใน กล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง พบว่า ไพรเมอร์ EST-microsatellite จํานวน 25 คู่และไพรเมอร์ G-microsatellite จํานวน 8 คู่ สามารถเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอในกล้วยไม้สกุลม้าวิ่งได้และนําไปใช้ในการประเมินความ หลากหลายทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง จํานวน 24 ตัวอย่าง อัลลีลของไมโครแซทเทลไลท์ที่ แสดงความแตกต่างระหว่างกล้วยไม้สกุลม้าวิ่งที่นํามาศึกษา มีจํานวน 92 อัลลีล ซึ่งได้มาจากเครื่องหมาย ไมโครแซทเทลไลท์จํานวน 20 เครื่องหมาย ประกอบด้วย เครื่องหมาย EST-microsatellite จํานวน 13 เครื่องหมาย (57 อัลลีล) และ เครื่องหมาย G-microsatellite จํานวน 7 เครื่องหมาย (35 อัลลีล) ค่า PIC ของเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์มีค่าตั้งแต่ 0.124 - 0.844 เฉลี่ยเท่ากับ 0.620 ค่าสัมประสิทธิ์ความเหมือนทางพันธุกรรม (Dice’s similarity) ของกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง 24 ตัวอย่าง มีค่า ตั้งแต่ 0.19-0.70 การจัดกลุ่มทางพันธุกรรมด้วยวิธี UPGMA และ PCA ให้ผลสอดคล้องกัน โดยสามารถ จัดกลุ่มเชื้อพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง จํานวน 24 ตัวอย่าง ได้ 2 กลุ่มใหญ่ การตรวจสอบ เอกลักษณของกล ์ ้วยไม้ลูกผสมระหว่างกล้วยไม้สกุลม้าวิ่งกับสกุลฟาแลนอปซีส และ กล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง กับสกุลเข็ม โดยใช้เครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์จํานวน 32 เครื่องหมาย ประกอบด้วย เครื่องหมาย EST-microsatellite ที่พัฒนาได้จากการศึกษาครั้งนี้จํานวน 25 เครื่องหมาย และ เครื่องหมาย G-microsatellite จํานวน 8 เครื่องหมาย พบว่า มีเครื่องหมาย EST-microsatellite จํานวน 6 เครื่องหมาย (A48 B34 B27 B28 B2 และ B41) และ G-microsatellite จํานวน 4 เครื่องหมาย (KNU-CC-32 KNU-CC-71 PGB209 และ PGCT17) ที่สามารถตรวจสอบเอกลักษณ์ของกล้วยไม้ลูกผสม ระหว่างกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง กับสกุลฟาแลนอปซีสได้และมีเครื่องหมาย EST-microsatellite จํานวน 3 เครื่องหมาย (A48, B9 และ B28) และ G-microsatellite จํานวน 1 เครื่องหมาย (KNU-CC-55) ที่สามารถตรวจสอบเอกลักษณ์ของกล้วยไม้ลูกผสมระหว่างกล้วยไม้สกุลม้าวิ่ง กับสกุลเข็มได้อย่างชัดเจน เครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์ที่พัฒนาได้จากการศึกษาครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ในการศึกษาพันธุกรรม และการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้สกุลม้าวิ่งเชิงพาณิชย์ได้ในอนาคต คําสําคญั : กลวยไม ้ ้สกุลม้าวงิ่ เครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์ยีนที่แสดงออก การถ่ายโอน ความ หลากหลายทางพันธุกรรม การตรวจสอบสายพันธุ์ลูกผสม