โครงการวิจัยเรื่อง การจัดการเชื้อราแบบผสมผสานในสวนมะขามหวาน ของเกษตรกร เครือข่ายวิสาหกิจชุมชนมะขามหวาน จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การวิจัชนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่ มีต่อมะขามหวาน (2) ศึกษาผลของการใช้สารต่าง ๆ ในการป้องกันกำจัดเชื้อราโคยวิธีผสมผสานใน มะขามหวานพันธุ์ประกายทอง (3)จำแนกชนิดของเชื้อราที่ทำลายเนื้อมะขามหวาน ใช้วิธีการ ศึกขาแบบมีส่วนร่วมทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิธีการที่ใช้คือ การสังเกตุแบบมีส่วนร่วม การ สัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม การทดลองในสวนมะขามหวาน และการจำแนกเชื้อราใน ห้องปฏิบัติการ ทำการทดลองกำจัดเชื้อราแบบผสมสานในสวนมะขามหวานของเกษตรกรที่บ้าน ซับแล้ง และบ้านโป้งตาเบ้า ในปี 2554 มีการวางแผนการทคลองแบบ RCBD ทำ 4 ซ้ำ ปรากฎ ผลการวิจัยคังนี้ 1. การศึกษาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่มีต่อมะขามหวาน ในปี 2ร53 พบว่า ปริมาณน้ำฝนน้อยในช่วงที่มะขามออกคอกและช่วงการพัฒนาฝัก ทำให้มะขามหวาน ติดฝึกน้อยโดยเฉพาะพันธุ์สีทอง ขนาดของฝึกเล็ก มีรสอมเปรี้ยว มีการระบาคของแมลงหลายชนิด ได้แก่ เพลี้ยหอย เพลี้ยหอยยักษ์ หนอนเจาะกึ่ง หนอนเจาะฝึก นอกจากนี้ยังมีการระบาคของโรค ใบด่างเหลือง ซึ่งระบาดทั่งจงหวัด ในช่วงมะขามหวานสุกในเดือนมกราคมเกิดฝนตกติดต่อกัน หลายครั้ง ทำให้มะขามหวานสุกเป็นเชื้อราทั้งหมด ในปี 2554 มีฝนตกชุกตลอดปิ้ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม มะขามหวานกำลังออกดอก และขังเกิดการระบาดของไรแดง ทำให้ดอกร่วงมาก มะขามหวานจึงติดฝักน้อย แต่ฝักโต รสชาติดี มีปัญหาหนอนเจาะฝักระบาดในช่วงก่อนระยะคาบหมู ทำให้ฝักเน่าเละ และพบเชื้อราทำลายฝึกดิบ ทำให้ฝักแห้ง ในระยะฝักสุก มีฝนตกน้อย ปัญหาการเกิดเชื้อราในฝักสุกจึงน้อย แต่มีหนอนเจาะฝึก ระบาคระยะก่อนเก็บเกี่ยว นอกจากนี้ยังพบปัญหามะขามหวานแตกใบอ่อนและออกคอกเร็วใน ขณะที่ขังเก็บเกี่ยวไม่เสร็ จ ทำให้มีรสอมเปรี้ยว และเกิดการระบาดของโรคราแป้ง ทำให้ใบอ่อน และดอกร่วงหล่น 2. การศึกษาผลของการป้องกันกำจัดเชื้อราแบบผสมผสาน พบว่า การใช้กรค ซิถิคอน ทำให้เกิดเชื้อราน้อยที่สุด เปลือกและเนื้อแน่น รสหวาน รองลงมาคือการใส่ปูนโคโลไมท์ และการใช้แบบผสมผสาน ส่วนการใส่ปุ๋ยมูลไก่ไข่เกิดเชื้อรามากที่สุด การทดลองที่บ้านซับแล้ง ได้ผลเหมือนกับบ้าน โป้งตาเบ้า ขกเว้นวิธีการ ไม่ใส่อะไรเลยทำให้เกิดเชื้อรามากที่สุด และมีรสอม เปรี้ยว3. การศึกษาเชื้อสาเหตุที่ทำให้ฝึกมะขามหวานเกิดเชื้อรา พบเชื้อรา 4 ชนิด คือ (1) รา สีขาว มีชื่อเชื้อว่า Pestalotiopsis sydowiana (Bres.) B. Suton ซึ่งพบมากที่สุด เป็นราที่อยู่อาศัยกับพืช โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย (endophye) (2) ราสีเทา มีชื่อเชื้อว่า Fusicoccum aesculi Sacc. (3)ราสี เขียว มีชื่อเชื้อว่า Clalosporium cladosporioides (Fresen) G.A. de Vries (4) ราสีส้ม มีชื่อเชื้อว่า Fusarium solani (Mart.) Sacc.

คำสำคัญ