การปรับตัวด้านกายวิภาคศาสตร์ใบของพืชในป่าชายเลนทางภาคตะวันออก ของประเทศไทย

บทคัดย่อ

ศึกษาลักษณะกายวิภาคศาสตร์ใบของพืชสมุนไพรบางชนิดบริเวณป่าชายเลนในภาคตะวันออกของประเทศไทย จำนวน 15 ชนิด 10 วงศ์ โดยวิธีการลอกผิวใบ การทำให้แผ่นใบใส และตัดตามขวางแผ่นใบและก้านใบด้วยกรรมวิธีพาราฟฟิน พบลักษณะกายวิภาคศาสตร์ทั่วไปของพืชที่ศึกษาดังนี้1) ลักษณะของผิวเคลือบคิวทินแบบเรียบและเป็นริ้วเรียงแบบขนาน 2) รูปร่างของเซลล์ในเนื้อเยื่อชั้นผิวมีรูปร่างหลายเหลี่ยม รูปร่างไม่แน่นอน และรูปร่างคล้ายจิกซอว์ 3) ผนังเซลล์ในเนื้อเยื่อชั้นผิวเรียบเว้าตื้น และเว้าลึก 4) ชนิดของปากใบเป็นแบบแอนอโมไซติก ไซโคลไซติก พาราไซติก และเททระไซติก5) อาจมีหรือไม่มีเนื้อเยื่อชั้นรองจากผิว 6) ชนิดของขน ได้แก่ ขนเซลล์เดียว ขนหลายเซลล์ ขนต่อมขนรูปโล่ และปุ่มเล็ก 7) มีโซฟิลล์เป็นแบบสองด้านเหมือนกันหรือมีโซฟิลล์สองด้านต่างกัน 8) อาจมีหรือไม่มีเซลล์สร้างสารเมือก 9) อาจมีหรือไม่มีสเกลอรีด และ 10) รูปแบบของสารสะสมเป็นผลึกรูปดาวผลึกรูปปริซึม และสารสะสมติดสีแดงเข้ม/น้ำตาลเข้ม ส่วนโครงสร้างที่เก็บสารเป็นแบบช่องสารหลั่งลักษณะดังกล่าวสามารถนำไปใช้สร้างรูปวิธานสำหรับการระบุชนิดของพืชที่ศึกษาได้ นอกจากนี้ยังพบลักษณะกายวิภาคศาสตร์ที่มีการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของป่าชายเลน ได้แก่ การมีผิวเคลือบคิวทินหนา สารสะสมและผลึก ขน มีโซฟิลล์สองด้านเหมือนกัน เนื้อเยื่อชั้นรองจากผิว เซลล์สร้างสารเมือกและช่องสารหลั่ง

คำสำคัญ