ปัจจัยที่ส่งผลต่อสภาวะหมอกควันในแอ่งลำปาง

บทคัดย่อ

การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อสภาวะหมอกควันในแอ่งลำปางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1)ศึกษาวิเคราะห์สภาวะหมอกควันในแอ่งลำปาง (2)ศึกษาปัจจัยด้านปริมาณน้ำฝน ความชื้นสัมพัทธ์ ความกดอากาศ ความเร็วลมและ ปริมาณการเผาในที่โล่งที่สัมพันธ์และส่งผลต่อสภาวะหมอกควันในแอ่งลำปาง ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาวิเคราะห์ครั้งนี้ประกอบด้วยสถิติข้อมูลปริมาณน้ำฝน ความชื้นสัมพัทธ์ ความกดอากาศ และความเร็วลมรายวันระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2557 ถึงวันที่ 30 เมษายน 2558 ที่วัด ณ สถานีอุตุนิยมวิทยาลำปาง ข้อมูลปริมาณการเผาในที่โล่งรายวันในพื้นที่แอ่งลำปาง จากสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดลำปาง ข้อมูลปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 10)ในอากาศ จากกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิเคราะห์พบว่า (1) ในแอ่งลำปางมีค่าเฉลี่ยของปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก(PM10) โดยรวมเท่ากับ 77.3326 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งต่ำกว่ามาตรฐานความปลอดภัยที่ 120 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร(?g/m3) ช่วงที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ เดือนมีนาคม (X= 115.5161 ?g/m3) รองลงมาได้แก่ เดือนกุมภาพันธ์ (X= 107.8143 ?g/m3) เดือนมกราคม (X= 69.5161 ?g/m3) เดือนเมษายน (X= 69.4367 ?g/m3) และเดือนพฤศจิกายน (X= 37.1600 ?g/m3) ตามลำดับ (2) การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน พบว่า ทุกปัจจัยมีความสัมพันธ์กับการเกิดสภาวะหมอกควันในแอ่งลำปาง (Y) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวก ได้แก่ การเผาในที่โล่ง (X5) และความเร็วลม (X4) ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางลบ ได้แก่ ด้านความชื้นสัมพัทธ์ (X2) ความกดอากาศ (X3) และปริมาณน้ำฝน (X1) (3) การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดสภาวะหมอกควันในแอ่งลำปาง คือ ความชื้นสัมพัทธ์ ดังสมการพยากรณ์ด้วยคะแนนมาตรฐาน (Z) คือ Y = -0.611X2 โดยสามารถพยากรณ์การส่งผลได้ร้อยละ 37.0 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

คำสำคัญ