เทคนิคการประเมินความเหมาะสมของพื้นที่ปลูก ปริมาณไม้ และบทบาทการเก็บกักคาร์บอนของสวนป่าไม้สัก

บทคัดย่อ

โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลิตสาหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคนิคในด้านต่างๆ เพื่อการเพิ่มผลผลิตในสวนป่าสัก ได้แก่ การตัดขยายระยะ การสืบต่อพันธุ์แบบลดค่าใช้จ่ายโดยการแตกหน่อ การปรับปรุงดินและการคัดเลือกสักพันธุ์ดีสาหรับการปลูกสักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงการปรับปรุงตารางผลผลิตสักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การศึกษาครั้งนี้ดาเนินการในพื้นที่สวนป่าเอกชน สวนป่าขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ และดาเนินการทดลองในพื้นที่ศูนย์เมล็ดไม้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนวนวัฒนวิจัย สานักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้ ผลการศึกษาพบว่า การตัดขยายระยะ ช่วยปรับปรุงการเติบโตและผลผลิตของหมู่ไม้ หลังการตัดขยายระยะเช่นเดียวกับขนาดของต้นสักรายต้น และมีแนวโน้มว่าจะให้ผลดีต่อรูปทรงของสัก ซึ่งจะได้ผลชัดเจนเมื่อตัดขยายระยะเมื่อสักเริ่มมีการแก่งแย่ง การสืบต่อพันธุ์โดยการแตกหน่อหลังจากการตัดครั้งสุดท้ายทาให้สักมีการเติบโตสูงกว่าการปลูกใหม่ในระยะแรก การจัดการกให้เหลือเพียง 1 หน่อ เพื่อการเติบโตและรูปทรงที่ดี การแตกหน่อเป็นทางเลือกหนึ่งสาหรับการจัดการสวนป่าสักแบบลดค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะในระยะแรก สายพันธุ์สักที่เหมาะสมสาหรับการปลูกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้แก่ สายพันธุ์ 3bb/38 ซึ่งมีลักษณะการเติบโตและรูปทรงอยู่ในเกณฑ์ดี การปรับปรุงดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพื่อการปลูกสักพบว่าการใส่โดโลไมต์และปุ๋ยเคมีจะทาให้ต้นสักมีการเติบโตดีที่สุดทั้งขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงอกและความสูง ส่วนแบบจาลองการคาดคะเนผลผลิตของสักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ปรับปรุงขึ้นใหม่โดยใช้แบบจาลอง Gompertz จะให้ค่าที่แม่นยาและเที่ยงตรงสูงกว่าแบบจาลองอื่นๆ ซึ่งสามารถนาไปใช้สร้างตารางผลผลิตสาหรับสักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยได้ต่อไป ผลงานวิจัยนี้จะสามารถนาไปใช้ในการส่งเสริมการปลูกสวนป่าสักและการจัดการสวนป่าสัก โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งคาดว่าผลที่ตามมาคือเจ้าของสวนป่าสักสามารถนาเทคนิคไปใช้ในการจัดการสวนป่าสักให้ได้รับผลผลิตคุ้มค่า รวมทั้งเป็นการเพิ่มพื้นที่สวนป่าเศรษฐกิจของประเทศไทยอีกด้วย

คำสำคัญ