กลไกและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงลมมรสุมแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และการพยากรณ์ กิจกรรมลมมรสุมภายใต้ความผันแปรสภาพภูมิอากาศและสภาวะโลกร้อน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ความผันแปรของฤดูกาลส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและกิจกรรมของมนุษย์ในหลายปีที่ผ่านมา ทั้งด้านการเพาะปลูกและการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ โครงการวิจัยนี้เสนอแนวทางการพัฒนาเครื่องมือที่ช่วยให้สามารถประเมินความผันแปรของฤดูมรสุม ดัชนีมรสุมเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยให้เกิดความรู้ความเข้าใจต่อระบบมรสุมและง่ายในการประยุกต์ใช้งาน โดยเฉพาะในการประเมินผลกระทบปริมาณฝนช่วงต่างๆของฤดูกาลได้ จากศึกษาองค์ประกอบของลม zonal และ meridional ที่ระดับ 850hPa และ 200hPa และค่า OLR เฉลี่ยรายเดือนในช่วงปีฐานปกติ 1981-2010 พบรูปแบบและการพัฒนาตัวของระบบมรสุมทั้งส่วนของทิศทางและความรุนแรงบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งให้ผลสอดคล้องกับการก่อของเมฆฝนในช่วงเข้าสู่ฤดูมรสุมอย่างชัดเจน ผลการวิจัยในช่วงปี 2010-2020 พบความผิดปกติของกระแสลมทั้ง 2 ระดับ ส่งผลให้เกิดความผันแปรของฤดูกาลและการเข้าสู่ฤดูฝนของประเทศไทยที่ล่าช้ากว่าปกติ หนึ่งในสาเหตุหลักเกิดจากความผิดปกติของกระแสลม zonal ที่ระดับ 850hPa เคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกรุนแรงขึ้น ส่วนปัจจัยที่ทำให้ปริมาณฝนช่วงต้นฤดูในเดือนมิถุนายนมีแนวโน้มลดลง เนื่องจากความผิดปกติของลม meridional ที่พัดมาทางซีกโลกใต้รุนแรงเพิ่มขึ้น ผลจากการวิเคราะห์ส่วนหนึ่งชี้ให้เห็นความผิดปกติของเมฆฝนลดลงอย่างมากบริเวณประเทศอินเดียและอ่าวเบงกอล จากค่า OLR ช่วงเวลาเดียวกัน โดยในเดือนพฤษภาคมเกิดความผันแปรของช่วงการเปลี่ยนผ่านฤดูกาลเล็กน้อยจากความผิดปกติของลม zonal และอาจมีแนวโน้มส่งผลให้การเข้าสู่ฤดูฝนช้ากว่าปกติด้วย เมื่อพิจารณาจากดัชนีมรสุม 3 ดัชนี ที่เกี่ยวข้องกับบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นั่นคือ ISMI WNPMI และ WYMI พบว่าในเดือนมิถุนายนและสิงหาคม ดัชนี WNPMI มีความสัมพันธ์กับปริมาณฝนบริเวณประเทศไทยสูงสุด ส่วนในเดือนกรกฎาคมและกันยายน ดัชนี ISMI และ WNPMI มีความสัมพันธ์ผกผันสูงสุดกับฝนบริเวณประเทศไทย สำหรับดัชนีมรสุมที่พัฒนาขึ้น คณะวิจัยได้ปรับปรุงกลไกการไหลเวียนของลมจากดัชนีมรสุมทั้ง 3 ข้างต้น เพื่อให้ดัชนีมรสุมใหม่สอดคล้องกับปริมาณฝนในประเทศไทยสูงสุด ผลการวิจัยพบว่าหลักการดังกล่าวช่วยให้ดัชนีมรสุม ImpTMD มีความสัมพันธ์กับปริมาณฝนในเดือนมิถุนายน กรกฎาคม สิงหาคม กันยายน เพิ่มขึ้นในหลายบริเวณ และสามารถอธิบายกลไกเชิงพลวัตของกระแสลมทั้ง 2 องค์ประกอบ (zonal และ meridional) และระบบการไหลเวียนอากาศได้เป็นอย่างดี