ผลกระทบของสิ่งปลูกสร้างที่กีดขวางลำน้ำรูปแบบต่าง ๆ และการจัดการสิ่งปลูกสร้างแต่ละรูปแบบต่อการเปลี่ยนแปลงของชนิด ปริมาณ และการแพร่กระจายของสัตว์หน้าดินในแม่น้ำมูล

บทคัดย่อ

ผลกระทบของสิ่งปลูกสร้างที่กีดขวางล้าน้้ารูปแบบต่างๆ และการจัดการสิ่งปลูกสร้างแต่ละรูปแบบต่อการเปลี่ยนแปลงของชนิด ปริมาณ การแพร่กระจายของสัตว์หน้าดินในแม่น้้ามูลรหัสทะเบียนวิจัย 59-0546-59040-003เบญจมาศ มุสิแก้ว1นางสาวทิพมาส ศรีสมบัติ2นางสาวบุณฑริกา ศิริ3นพมาศ เจียวตั้ง4นางสาวโสภิต แก้วชนะ5รุ่งฤดี อินทรโชติ6และ รัตนา อินทร์ศิริพงษ์71ส านักงานประมงจังหวัดเลย2กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ าจืด3กองพัฒนาระบบการรับรองมาตรฐานสินค้าประมงและหลักฐานเพื่อการสืบค้น4ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ าจืดอุดรธานี5ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ าจืดสุรินทร์6ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ าจืดมหาสารคาม7ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ าจืดชัยภูมิบทคัดย่อโครงสร้างโดยสกุลของสัตว์หน้าดินบริเวณล าน้ ามูลตอนบน (บริเวณจังหวัดนครราชสีมา และบุรีรัมย์) และบริเวณล าน้ ามูลตอนกลาง (บริเวณจังหวัดสุรินทร์ และศรีสะเกษ) ประกอบด้วยกลุ่มสัตว์หน้าดิน4 ไฟลั่ม ได้แก่ Mollusca 52.50% Arthropoda 32.50% Annelida 12.50% และ Chordata 2.50%ประกอบด้วย 30 ครอบครัว (Family) และ 40 สกุล (Genus) จึงถือว่าสัตว์หน้าดิน 2 กลุ่มแรกเป็นโครงสร้างหลัก สัตว์หน้าดินที่พบอยู่ใน Phylum Arthropoda ใน Order Diptera มากที่สุด (2,008 ตัวต่อตารางเมตร)ส่วนใหญ่อยู่ในครอบครัว Chironomidae ซึ่งมีในทุกจุดส ารวจ การแพร่กระจายของสัตว์หน้าดินที่พบมาก 5อันดับแรก ได้แก่ Chironomus sp., Corbicula sp., Branchiura sp., Stenothyra sp. และ Melanoidessp. ดัชนีบ่งชี้สภาพนิเวศน์ทั้ง 3 ดัชนี ได้แก่ ดัชนีความมากชนิด มีดัชนีความมากชนิดมีค่าอยู่ระหว่าง0.41–3.59 ค่าดัชนีความสม่ าเสมอมีค่าอยู่ระหว่าง 0.49–1.00 ค่าดัชนีความหลากหลายมีค่าอยู่ระหว่าง0.38 - 2.44 ทั้งนี้เมื่อท าการจัดกลุ่มตามพื้นที่ส ารวจ เพื่อท าการวิเคราะห์แบบหลายตัวแปร โดยแปลงข้อมูลด้วยลอกาลิทึม สามารถจัดกลุ่มสัตว์หน้าดินได้ 5 กลุ่มค้าส้าคัญ : แม่น้ ามูลการประเมินผลกระทบ สิ่งกีดขวางล าน้ า ชนิด ปริมาณ การแพร่กระจาย สัตว์หน้าดิน*ผู้รับผิดชอบ : 222 หมูที่ 13 ถนนกสิกรทุ่งสร้าง ต าบลในเมือง อ าเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น40000E-mail : ifkhonkaen@gmail.com

คำสำคัญ