การประยุกต์ใช้ Bycatch Reduction Devices (BRD) กับอวนลากกุ้งเพื่อลดสัตว์น้ำพลอยจับ: กรณีศึกษาจังหวัดตราด
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ท าการศึกษาทดลองประยุกต์ใช้เครื่องมือ By catch Reduction Devices (BRD) กับ เครื่องมืออวนลากกุ้งเพื่อลดปริมาณสัตว์น าพลอยจับ บริเวณจังหวัดตราด โดยใช้เรือประมงอวนลากกุ้ง ขนาด.11.02.ตันกรอส เครื่องยนต์ขนาด 120 แรงม้า เป็นพาหนะในการเดินทาง และปฏิบัติงาน เครื่องมืออวนลากกุ้งที่ใช้มีขนาดเชือกคราวบนยาว 17.5 เมตร คร่าวล่างยาว 19 เมตร ลากอวนแบบสุ่มในเวลากลางคืน คืนละ 3 ครั งครั งละประมาณ 3 ชั่วโมง ที่ความเร็วเรือประมาณ 2.0 นอต โดยก้นถุงอวนลากกุ้งที่ใช้ในการทดลอง มีทั งสิ น 6แบบ ในแต่ละคืนจะท าการลากอวนที่มีก้นถุงแบบเดียวกัน 3 ครั ง เที่ยวเรือละ 6 วัน จ านวน 4 เที่ยวเรือในช่วงเดือน มกราคม ถึง เมษายน ปี 2558 โดยอวนก้นถุงที่ใช้ทดลองประกอบด้วย อวนลากกุ้งขนาดตาอวนก้นถุง 4.0 เซนติเมตร และอวนลากกุ้งขนาดตาอวน2.5 เซนติเมตร ประกอบอุปกรณ์ BRD ประเภท fish eye(FE) big eye (BE) radial escape section (RES) และ composit square mesh panal (CSMP) คลุมถุงคลุมขนาดตาอวน 2.5 เซนติเมตรเพื่อเก็บสัตว์น าที่หลุดรอด และใช้ข้อมูลจากการลากอวนลากกุ้งขนาดตาอวนก้นถุง 2.5 เซนติเมตร ซึ่งเป็นขนาดที่ชาวประมงใช้ในช่วงที่ท าการทดลอง ส าหรับเปรียบเทียบประสิทธิภาพและผลกระทบที่เกิดจากการประกอบ BRD กับอวนลากกุ้ง ผลการทดลองพบว่า การประกอบอุปกรณ์ BRDและคลุมด้วยถุงคลุมขนาดตาอวน 2.5 เซนติเมตร ไม่ส่งผลกระทบต่ออัตราการจับสัตว์น า โดยที่อัตราการจับสัตว์น าพลอยจับในอวนก้นถุง ของเครื่องมืออวนลากกุ้งประกอบ BRD ประเภท FE และ RES มีอัตราการจับสัตว์น าพลอยจับ ต่ ากว่าชุดควบคุมขนาดตาอวนก้นถุง 2.5 เซนติเมตรอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (p<0.05)อัตราการจับปลาเป็ด และลูกสัตว์น าเศรษฐกิจ ของทุกเครื่องมือ มีค่าต่ ากว่าชุดควบคุมขนาดตาอวนก้นถุง 2.5เซนติเมตรอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (p<0.05) และสัตว์น าเป้าหมาย กลุ่มกุ้ง อัตราการจับของ BRD ทั ง 4ประเภท ไม่มีความแตกต่างกับชุดควบคุมตาอวน 2.5 เซนติเมตร อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ แต่อัตราการจับกลุ่มกุ้งของอวนลากกุ้งขนาดตาอวน 4.0 เซนติเมตร มีค่าต่ ากว่าทุกเครื่องมือ อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ(p<0.05) แสดงว่าเครื่องมือ BRD ทุกประเภทมีประสิทธิภาพในการลดสัตว์น าพลอยจับได้ โดยเฉพาะปลาเป็ดซึ่งมักมีลูกสัตว์น าเศรษฐกิจปะปนมาด้วย โดยไม่ท าให้สัตว์น าในกลุ่มกุ้งลดลงมากนัก เครื่องมือ BRD ประเภทRES มีร้อยละการหลุดรอดของสัตว์น าพลอยจับมากที่สุด และมีการหลุดรอดของกุ้งน้อยเป็นล าดับที่ 2 ซึ่งนับได้ว่ามีประสิทธิภาพมากที่สุด ในขณะที่ BRD ประเภท CSMP มีร้อยละการหลุดรอดของกุ้งต่ าที่สุดคิดเป็นร้อยละ 2.09 และมีสัตว์น าพลอยจับหลุดรอดน้อยที่สุด คิดเป็นร้อยละ 28.61 ผลกระทบที่เกิดจากการใช้ เครื่องมือBRD และอวนลากกุ้งขนาดตาอวนก้นถุง 4 เซนติเมตร ท าให้รายได้ลดลง ระหว่าง 83.17-112.59 บาทต่อชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 8.21-11.28 ของรายได้รวมทั งหมดที่ควรได้รับ โดยเครื่องมืออวนลากกุ้งประกอบ BRDประเภท RES ท าให้รายได้ลดลงมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 11.28 รองลงมาคือ BRD ประเภท BE อวนลากกุ้งขนาดตาอวนก้นถุง 4 เซนติเมตร BRD ประเภท CSMP และ FE เท่ากับร้อยละ 10.88 10.35 8.69 และ 8.21ตามล าดับ ผลการทดลองสรุปได้ว่าเครื่องมือ BRD ประเภท CSMP แม้จะไม่ใช่เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการปล่อยสัตว์น าพลอยจับได้สูงที่สุด แต่พบว่าเป็นเครื่องมือที่ไม่ท าให้ประสิทธิการจับสัตว์น าในกลุ่มกุ้งลดลงมากนัก สามารถลดสัตว์น าพลอยจับได้ใกล้เคียงกับเครื่องมืออื่น และอุปกรณ์ BRD ท าง่ายไม่ยุ่งยาก เมื่อเทียบกับเครื่องมือประเภทอื่น จึงมีความเหมาะสมที่สุด