ประสิทธิผลของน้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) ในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยของน้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) ในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง ดำเนินการวิจัยแบบกึ่งทดลองด้วยการศึกษากลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง ประชากรเป็นผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง ณ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชนครไทย จังหวัดพิษณุโลก จำนวน 249 คน กลุ่มตัวอย่างที่อาสาสมัครเข้าร่วมโครงการจนครบตลอดระยะเวลาของการวิจัย จำนวน 31 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินผลคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ (EQ-5D-5L) แบบประเมินอาการต่าง ๆ (Edmonton Symptom Assessment System: ESAS) แบบประเมินการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง (Palliative Care Outcome Scale: POS) แบบคัดกรองความเสี่ยงภาวะซึมเศร้า แบบประเมินผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ แบบประเมินความปลอดภัยในการใช้น้ำมันกัญชา (Adverse Drug Reaction: ADR) และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการได้รับการดูแลแบบประคับประคอง วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ค่าเฉลี่ยเปรียบเทียบก่อนทดลองและหลังการทดลอง ด้วยสถิติ Paired t-test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 80.60 สถานภาพสมรส ร้อยละ 93.50 อาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ 77.40 จบการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 74.20 อายุเฉลี่ย 61.87 ปี รายได้เฉลี่ย 2,190 บาทต่อเดือน และพบว่าคุณภาพชีวิตโดยรวมและความพึงพอใจต่อสภาวะสุขภาพหลังทดลองดีกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=.004) หลังทดลองมีระดับอาการไม่สุขสบายดีกว่าก่อนการทดลอง อาการปวด และอาการอื่น ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกของผู้ป่วยหลังทดลองดีกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.013 และ 0.032) ความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้าและผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการก่อนและหลังการทดลองไม่แตกต่างกัน การประเมินความปลอดภัยหลังการใช้น้ำมันกัญชาพบว่ามีอาการเล็กน้อย เช่น คลื่นไส้อาเจียน ปากคอแห้ง เวียนหัว ขมปาก และท้องอืด เป็นต้น ความพึงพอใจต่อการได้รับการดูแลแบบประคับประคองโดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.59) จากผลการวิจัย น้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) สามารถช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิต ลดอาการไม่สุขสบาย ช่วยบรรเทาอาการปวด และอาการอื่น ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกของผู้ป่วย ดังนั้น น้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) จึงอาจเป็นทางเลือกให้กับบุคลากรทางการแพทย์ในการใช้ดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งแบบประคับประคองร่วมกับการรักษาตามมาตรฐานของการแพทย์แผนปัจจุบันได้ คำสำคัญ: น้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) ความปลอดภัยของน้ำมันกัญชา ผู้ป่วยมะเร็ง การดูแลแบบ ประคับประคอง

คำสำคัญ