โครงการพัฒนากฎหมายว่าด้วยพันธุ์พืชเพื่อยกระดับมาตรฐานคุณภาพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้าเมล็ดพันธุ์พืช
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 และที่แก้ไขเพิ่มเติมเป็นกฎหมายที่เกียวข้องกับเมล็ดพันธุ์พืชของประเทศไทยที่มีเจตนารมณ์เพื่อการคุ้มครองให้เกษตรกรได้ใช้เมล็ดพันธุ์ดีเพื่อการเพาะปลูก และควบคุมให้ผู้ประกอบกิจการค้าเมล็ดพันธุ์ดำเนินไปได้ด้วยดี โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประกาศกำหนดมาตรฐานคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ควบคุมไว้ 2 ด้านได้แก่ อัตราความงอก และอัตราความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ โครงการวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับมาตรฐานคุณภาพของเมล็ดพันธุ์พริก การกำหนดมาตรฐานคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ดาวเรือง และสควอช แผนดำเนินงานวิจัยประกอบไปด้วย 3 โครงการย่อยตามชนิดพืช ได้แก่ พริก ดาวเรือง และสควอช โดยในปีงบประมาณ 2565 ประกอบด้วย 2 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมการทดสอบคุณภาพของเมล็ดพันธุ์และอายุการเก็บรักษา กิจกรรมการพัฒนาวิธีการรับรองเมล็ดพันธุ์ ผลการทดสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์พืชทั้ง 3 ชนิด พบว่า ข้อมูลคุณภาพของเมล็ดพันธุ์พริกจากการเก็บตัวอย่างจำนวน 50 ตัวอย่าง มีค่าเฉลี่ยความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ 99.9 % และค่าเฉลี่ยความงอก 93.2 % ข้อมูลคุณภาพเมล็ดพันธุ์ดาวเรืองจากการเก็บตัวอย่างจำนวน 52 ตัวอย่าง มีค่าเฉลี่ยความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ 99.8 % และค่าเฉลี่ยความงอก 94.5 % และข้อมูลคุณภาพเมล็ดพันธุ์สควอชจากการเก็บตัวอย่าง 29 ตัวอย่าง มีค่าเฉลี่ยความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ 99.9 % และค่าเฉลี่ยความงอก 93.4 % การพัฒนาวิธิการรับรองเมล็ดพันธุ์ใช้วิธีปลูกทดสอบลักษณะทางฟีโนไทป์และการทดสอบลักษณะทางจีโนไทป์ ซึ่งลักษณะเด่นที่มีแนวโน้มนำมาพัฒนาเป็นวิธีการรับรองเมล็ดพันธุ์ได้ เช่น ลักษณะเด่นของต้น ใบ ดอก และผลของพริก ลักษณะการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ การออกดอกและลักษณะของดอกดาวเรือง ลักษณะลำต้นและการเจริญเติบโตของสควอช และข้อมูลลักษณะทางคุณภาพของผลสควอช นอกจากนี้ผลการจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมที่ประเมินโดยการใช้เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR ในประชากรของเมล็ดพันธุ์พริกจำนวน 50 ตัวอย่างพันธุ์/สายพันธุ์ พบว่า สามารถจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมออกเป็น 5 กลุ่ม ในประชากรเมล็ดพันธุ์ดาวเรืองจำนวน 35 ตัวอย่างพันธุ์/สายพันธุ์ พบว่า สามารถจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมออกเป็น 4 กลุ่ม และในประชากรของเมล็ดพันธุ์สควอช 29 ตัวอย่างพันธุ์/สายพันธุ์ พบว่า สามารถจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมออกเป็น 4 กลุ่ม ได้นำเสนอข้อมูลคุณภาพของเมล็ดพันธุ์พริก ดาวเรือง สควอช และร่างประกาศกระทรวงฯ ต่อกลุ่มควบคุมพันธุ์พืช สำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร เพื่อนำเสนอต่อคณะอนุกรรมการพันธุ์พืชให้พิจารณาเป็นมาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์ ตามบันทึกที่ กษ 0931/157 ลงวันที่ 31 มกราคม 2566 และ กษ 0913(11)/82 ลงวันที่ 30 มกราคม 2566