แนวทางการเตรียมความพร้อมของท้องถิ่นเพื่อรองรับการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม จากผลกระทบกรณีพิพาทเขาพระวิหาร และการสู้รบตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ในการศึกษาปัญหาและผลกระทบด้านการท่องเที่ยวต่อพื้นที่รอบเขาพระวิหาร ในช่วงกรณีพิพาทเขาพระวิหารและการสู้รบตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ในปี ๒๕๕๔ และสถานการณ์และผลกระทบด้านการท่องเที่ยวต่อพื้นที่รอบเขาพระวิหาร ในปัจจุบัน รวมถึงแนวทางการเตรียมความพร้อมของท้องถิ่นสู่การรองรับการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในพื้นที่ มีกลุ่มเป้าหมายในการดำเนินการวิจัยประกอบด้วย กลุ่มผู้รู้ ผู้ปฏิบัติการ และผู้เกี่ยวข้อง ในพื้นที่รอบเขาพระวิหาร โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลในการวิจัย ประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ ทั้งแบบมีโครงสร้างและไม่มีโครงสร้าง แบบสังเกต ทั้งแบบสังเกตแบบมีส่วนร่วม และไม่มีส่วนร่วม และการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาวิจัยพบว่า ด้านปัญหาและผลกระทบด้านการท่องเที่ยวต่อพื้นที่รอบเขาพระวิหาร ในช่วงกรณีพิพาทเขาพระวิหารและการสู้รบตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ในปี ๒๕๕๔ พบว่าประเด็นความขัดแย้งหรือการพิพาทกรณีเขาพระวิหาร ระหว่างไทยและกัมพูชา จนส่งผลต่อการปิดหรือเปิดเขาพระวิหาร นั้นมีผลพวงจากความขัดแย้งในอดีต และการปิดหรือเปิดเขาพระวิหารที่ผ่านมาเกิดขึ้นหลายครั้ง แต่มีบางช่วงที่เกิดความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่เขาพระวิหารร่วมกันระหว่างไทยและกัมพูชา ซึ่งสถานการณ์ความขัดแย้งในอดีตจึงเป็นผลพวงสู่การสู้รบและพิพาทตามแนวชายแดน ปี ๒๕๕๔ ผลที่เกิดขึ้นจากจากความขัดแย้งและกรณีพิพาทเขาพระวิหารปี ๒๕๕๔ ต่อพื้นที่รอบเขาพระวิหาร พบว่าส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อพื้นที่และผู้คนทั้งคนในพื้นที่และคนในพื้นที่ใกล้เคียง รวมถึงยังส่งผลถึงทรัพย์สินและสิ่งก่อสร้างของผู้คนในพื้นที่รอบเขาพระวิหาร นอกจากนี้ผลกระทบจากกรณีพิพาทเขาพระวิหารและการสู้รบตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ปี ๒๕๕๔ ยังส่งผลกระทบต่อเนื่องแก่วิถีการดำรงชีวิต สภาพจิตใจของผู้คน รวมถึงการท่องเที่ยวในพื้นที่รอบเขาพระวิหารในปัจจุบัน โดยสภาพปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากความขัดแย้งและกรณีพิพาทเขาพระวิหารปี ๒๕๕๔ มีผลต่อการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในพื้นที่รอบเขาพระวิหาร ทั้งทางตรงในด้านจำนวนนักท่องเที่ยว รายได้จากการท่องเที่ยว วิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่รอบเขาพระวิหารที่อาศัยรายได้จากกิจกรรมหรือการบริการการท่องเที่ยว มีผลกระทบต่อสภาพการจำหน่ายสินค้าและการบริการเพื่อการท่องเที่ยว และทางอ้อมในด้านงบประมาณสนับสนุนองค์การบริหารส่วนตำบลที่สนับสนุนจากการจัดเก็บรายได้ของสำนักงานอุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร ด้านแนวทางการเตรียมความพร้อมของท้องถิ่นสู่การรองรับการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในพื้นที่ นั้นควรมีการเตรียมความพร้อมตามศักยภาพทั้งในเชิงพื้นที่การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในประเด็น ๑)ความสะอาด ๒)การบริการและการอำนวยความสะดวก ๓)ความปลอดภัยของพื้นที่ ๔)การบริหารจัดการการท่องเที่ยวและการประชาสัมพันธ์ ตามกิจกรรมและบริการที่ตอบสนองการท่องเที่ยวที่คำนึงถึงรูปแบบการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมผสมผสานรูปแบบการท่องเที่ยวแบบอื่นที่สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่และคนในชุมชน และตามศักยภาพของคนในพื้นที่ทั้งคนท้องถิ่น คนภายนอกที่เข้ามาทำการค้าและประกอบธุรกิจการบริการที่ตอบสนองความต้องการด้านการท่องเที่ยว และคนที่เกี่ยวข้องในพื้นที่อื่นๆ รวมถึงคนในหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวในพื้นที่ด้วย

คำสำคัญ