การสำรวจหญ้าแฝกที่ปลูกในดินที่มีปัญหา และจัดทำเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ ในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การสำรวจหญ้าแฝกที่ปลูกในดินที่มีปัญหา และจัดทำเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ ในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 ทำการศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 ได้แก่ สถานีพัฒนาที่ดินเชียงใหม่ สถานีพัฒนาที่ดินลำปาง สถานีพัฒนาที่ดินลำพูน สถานีพัฒนาที่ดินแม่ฮ่องสอน และศูนย์ปฏิบัติการพัฒนาที่ดินโครงการหลวง (ศพล.) โดยเป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ในขณะเดียวกันก็จะได้ศึกษาวิเคราะห์ถึงสมบัติของดินที่เป็นข้อจำกัดในการใช้ประโยชน์ที่ดินไปด้วย ขั้นตอนการดำเนินงานจะแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ระยะที่ 1 เป็นระยะเตรียมการดำเนินงาน โดยดำเนินการคัดเลือกพื้นที่ศึกษา รวบรวมข้อมูลกลุ่มชุดดิน ข้อมูลประเภทของดินที่มีปัญหา และข้อมูลการแจกจ่ายกล้าหญ้าแฝกจากหน่วยงานที่แจกจ่าย ระยะที่ 2 เป็นการออกสำรวจหญ้าแฝก โดยกำหนดจุดที่จะสุ่มตรวจหญ้าแฝก จำแนกรูปแบบการนำหญ้าแฝกไปใช้ประโยชน์ เก็บตำแหน่งพิกัดที่ปลูกหญ้าแฝก สุ่มเก็บตัวอย่างดิน เพื่อวิเคราะห์สมบัติทางเคมีดิน ตรวจสอบความถูกต้องข้อมูล เพื่อนำเข้าเป็นฐานข้อมูล ระยะที่ 3 เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลและเผยแพร่ข้อมูล โดยวิเคราะห์ข้อมูลหญ้าแฝกและข้อมูลดิน นำข้อมูลกลุ่มชุดดินมาซ้อนทับกับข้อมูลการสำรวจหญ้าแฝกด้วยโปรแกรม GIS ทำเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ที่สนใจต่างๆ ได้ ตรวจสอบความถูกต้อง โดยดำเนินการตั้งแต่ ตุลาคม 2551 ถึงเดือนกันยายน 2554 การดำเนินงานในปี 2552 ศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของสถานีพัฒนาที่ดินเชียงใหม่ และศูนย์ปฏิบัติการพัฒนาที่ดินโครงการหลวง ปี 2553 ศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของสถานีพัฒนาที่ดินลำปาง และ สถานีพัฒนาที่ดินลำพูน และในปี 2554 ศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของสถานีพัฒนาที่ดินแม่ฮ่องสอน พบว่าลักษณะดินที่มีปัญหาต่อการเกษตรในทั้ง 4 จังหวัดมีลักษณะคล้ายคลึงกัน ได้แก่ ดินทรายในพื้นที่ดอนที่ไม่มีชั้นดานอินทรีย์ ดินตื้นในพื้นที่ลุ่มถึงชั้นลูกรังหรือก้อนกรวด ดินตื้นในพื้นที่ดอนถึงชั้นลูกรังก้อนกรวดหรือเศษหิน ดินตื้นในพื้นที่ดอนถึงชั้นมาร์ล ดินตื้นในพื้นที่ดอนถึงชั้นหินพื้น และพื้นที่ลาดชันเชิงซ้อน ซึ่งมักจะพบเป็นส่วนใหญ่ในพื้นที่ทั้ง 4 จังหวัด แต่ก็ยังถูกนำมาใช้ประโยชน์ในการทำเกษตร ดังนั้นจึงมีการนำหญ้าแฝกไปปลูกเพื่อขวางความลาดชันของพื้นที่ รวมทั้งมีการนำไปปลูกร่วมกับระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ขอบบ่อหรือสระน้ำ ลำน้ำ และขอบถนน เพื่อเป็นการป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน โดยหน่วยงานและผู้ปลูกจะเป็น หมอดินอาสาของกรมพัฒนาที่ดิน เกษตรกรทั่วไป สถาบันการศึกษา โครงการพระราชดำริ เป็นต้น ซึ่งอัตรารอดตายของกล้าหญ้าแฝกที่ปลูกโดยหมอดินอาสาโดยเฉพาะแปลงขยายพันธุ์หญ้าแฝก ปลูกในจุดเรียนรู้ด้านการพัฒนาที่ดินและปลูกในโครงการพระราชดำริ จะสูงกว่ากลุ่มอื่น ในขณะที่การนำกล้าหญ้าแฝกไปปลูกโดยสถาบันการศึกษา จะมีอัตรารอดตายค่อนข้างต่ำ ดังนั้นจึงควรมีการสร้างความรู้ ความเข้าใจให้แก่ผู้รับการสนับสนุนกล้าหญ้าแฝกไปปลูกให้ถูกต้อง เพื่อทำให้หญ้าแฝกมีอัตรารอดตายสูงขึ้น และเจริญเติบโตได้ดี ได้ทำหน้าที่โดยสมบูรณ์ ไม่ต้องสิ้นเปลืองงบประมาณของรัฐในการจัดสรรให้เพาะกล้าแจกจ่ายในปีต่อไป