นิเวศวิทยาแห่งชนชาติ : ภูมิปัญญาและพลวัตทางนิเวศ ของกลุ่มชาติพันธุ์พื้นถิ่นเทือกเขาภูพาน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานและภูมิปัญญาด้านนิเวศวิทยาของกลุ่มชาติพันธุ์บรู ๒) เพื่อศึกษาสภาพการเปลี่ยนแปลงทางนิเวศและสถานภาพภูมิปัญญาทางนิเวศของกลุ่มชนชาติบรู ในเขตเทือกเขาภูพาน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลปฐมภูมิจากภาคสนาม โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม ในพื้นที่บ้านติ้ว ต.พังแดง อ.ดงหลวง จ.มุกดาหาร ระหว่างเดือน พฤศจิกายน ๒๕๕๑ – ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๒ พร้อมทั้งศึกษาข้อมูลจากเอกสารและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่าชนชาติบรู เป็นกลุ่มชนพื้นเมืองแห่งลุ่มแม่น้ำโขงตอนล่าง พูดภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติค มีลักษณะทางภาษาและวัฒนธรรมของชนชาติบรู ที่มีลักษณะโดดเด่นเป็นอัตลักษณ์ เป็นของตนเอง ชาวบรูตั้งถิ่นฐานในดินแดนลุ่มแม่น้ำโขง ก่อนการสถาปนารัฐประชาชาติลาวและสยาม ชาวบรูชอบดำรงชีวิตที่มีความเป็นอิสระ ใกล้ภูเขา พวกเขามีระบบการผลิตเรียบง่าย มีวิถีชีวิตที่พึ่งพาธรรมชาติ เคารพธรรมชาติ รักความสงบและให้ความสำคัญกับความซื่อสัตย์ มีวิถีวัฒนธรรมที่สัมพันธ์และเกี่ยวเนื่องกับมิติทางจิตวิญญาณ การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและการเมืองจากภายนอก มีผลต่อวิถีการผลิตและการดำรงชีวิตของชนชาติบรู แต่พวกเขาสามารถปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลง และสามารถธำรงค์ไว้ซึ่งภูมิปัญญาและอัตลักษณ์แห่งชนชาติบรูในบริบทของโลกสมัยใหม่ ยอมรับและมีสำนึกในการเป็นส่วนหนึ่งของความเป็นไทย

คำสำคัญ