การศึกษาบริบททางสังคมและวัฒนธรรมกับการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนาในเขตชายแดนใต้ : ศึกษากรณี พื้นที่ในจังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของชาวไทย พุทธกบการดํารงอยู ั ของพระพุทธศาสนา ่ เพื่อศึกษาถึงผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบที่มีต่อ สังคมและวัฒนธรรมของชาวไทยพุทธและการดํารงอยูของพระพุทธศาสนา และเพื่อศึกษาถึงแนว ่ ทางการแกไขและพัฒนาเพื่อการดํารงอยู ้ ได้ของพระพุทธศาสนาในจังหวัดปัตตานี โดยเป็ นงานวิจัย ่ เชิงคุณภาพใช้วิธีการเก็บข้อมูลด้วยการสังเกต สัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา จากการศึกษาพบวาบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของชาวไทยพุทธซึ่งได้ก ่ าหนดไว้ ํ 3 ด้านในงานวิจัยเรื่องนี้ คือ ด้านสังคมและการดํารงชีพ ด้านวัฒนธรรมประเพณี และด้านการศึกษา ทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยพุทธมีบทบาทสําคัญอยางยิ ่ งในการ ่ ส่งเสริมพระพุทธศาสนาให้ สามารถดํารงอยูได้ในจังหวัดปัตตานี ซึ่งทั ่ ้ง 3 ด้านนี้นอกจากจะเป็ นปัจจัยสําคัญในการทําให้ พระพุทธศาสนาดํารงอยูได้แล้ว พระพุทธศาสนาเองก ่ ็มีส่วนสําคัญที่ทําให้ทั้ง 3 ด้านนี้ดําเนินไปได้ เหมือนกนนั ั นคือต ่ ่างก็อยูในฐานะเป็ นปัจจัยหนุนเนื่องให้ต ่ ่างฝ่ ายต่างอยูได้ ่ อนึ่งจากการศึกษาถึงผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบที่มีต่อสังคมและวัฒนธรรม ของชาวไทยพุทธยังพบวาอีกว ่ า ด้านสังคมและการดํารงชีพ ่ ชาวไทยพุทธไม่สามารถดําเนินชีวิตได้ ตามปกติเช่นแต่ก่อน มีความหวาดระแวงถึงอันตรายจากการถูกทําร้าย ด้านวัฒนธรรมประเพณี ก็ พบวา ่ ไม่สามารถจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมประเพณีได้อยางสะดวกไม ่ ่มีความมันใจในความ ่ ปลอดภัยเพราะสถานการณ์ไม่เอื้อให้จัด และด้านการศึกษาทางพระพุทธศาสนาก็พบวา ่ เหตุการณ์ ความรุนแรงในพื้นที่ได้ส่งผลกระทบต่อการศึกษาทางพุทธศาสนาโดยเฉพาะการศึกษาสายพระ ปริยัติธรรมเป็ นอยางมาก ่ สํานักเรียนหรือโรงเรียนพระปริยัติธรรมต้องปิ ดทําการเพราะขาดผู้บวชข เรียนด้วยเหตุที่มีความหวันเกรงถึงความไม ่ ่ปลอดภัยในชีวิต บางสํานักก็มีสภาพซบเซาเพราะมีผู้มา สมัครเรียนน้อยเนื่องจากหวันเกรงถึงความไม ่ ่ปลอดภัยเช่นเดียวกน ั ในด้านแนวทางการแกไขและพั ้ ฒนา ได้แบ่งเป็ น 3 ด้าน คือด้านนโยบายของรัฐ ซึ่ง ผลการวิจัยพบวารัฐมีนโยบายในการดูแลสวัสดิภาพของคนในพื ่ ้นที่ในระดับที่น่าพอใจ เช่น มีระบบ รักษาความปลอดภัยให้กบชุมชนหรือกลุ่มคนที่มีความเสี่ยง มีสวัสดิการ มีการชดเชยแก่ผู้ประสบ เหตุ เป็นต้น ในขณะที่ด้านกลุ่มชาวพุทธ ผลการวิจัยพบวาชาวพุทธในพื ่ ้นที่ต้องการให้สังคมชาวไทยพุทธเองมีความสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกน และรัฐควรเข้ามามีบทบาทในการช่วยเหลือชาว พุทธอยางเข้มข้น และด้านสุดท้ายคือด้านส่วนตัวผู้วิจัยที่มีความคิดเห็นวาชาวไทยพุทธควร มีความกล้าหาญที่จะแสดงออกทางสังคมเพื่อเรียกร้องความไม่เป็นธรรมที่เกิดกบกลุ่มตน ควรมีความเป็น อันหนึ่งอันเดียวกนในทุกกิจกรรมที่ขับเคลื่อนเพื่อความอยูรอดของสังคมตน และภาครัฐก็ควรมี บทบาทในการช่วยเหลืออยางเข้มข้นเช่นกน

คำสำคัญ