แนวทางป่าประชารัฐเพื่อลดการเกิดและลุกลามของไฟป่าดอยพระบาท จังหวัดลำปาง (เดิม : แนวทางป่าประชารัฐในการฟื้นฟูป่าดิบชื้นเพื่อลดการเกิดและลุกลามของไฟป่าดอยพระบาท จังหวัดลำปาง)

บทคัดย่อ

สถานการณ์ไฟป่าในพื้นที่รอบดอยพระบาท จังหวัดลำปาง ทำให้เกิดปัญหาหมอกควันและฝุ่น โดยเฉพาะPM2.5 ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและสุขภาพอนามัยของประชาชนในพื้นที่ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสาเหตุของการเกิดไฟป่า รวมถึงแนวทางและวิธีการในการลดการเกิดไฟป่า เพื่อฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของป่าบริเวณดอยพระบาท การเก็บข้อมูลงานวิจัยโดยสำรวจสังคมพืชและความหนาแน่น ด้วยวิธี Point-Centered Quarter Method (PCQM) ในพื้นที่ป่าชุมชนรอบดอยพระบาท และดำเนินการสัมภาษณ์เชิงลึกด้านข้อมูลไฟป่าผ่านเครือข่ายป่าประชารัฐ จำนวน 148 คน จาก 36 หมู่บ้านรอบดอยพระบาทและอุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต ระหว่างเดือนมกราคม 2564 ถึงเดือนกรกฎาคม 2564 จากการประเมินสาเหตุการเกิดไฟป่าพบว่าสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดไฟป่าคือการล่าสัตว์ รองลงมาคือการเก็บหาของป่า ในส่วนของแนวทางการแก้ไขปัญหาเบื้องต้น คือ การออกกฎกติกาชุมชนที่เข้มงวด การกำหนดวันห้ามเผา การแบ่งขอบเขตพื้นที่ระหว่างหมู่บ้านและตำบลทั้งพื้นที่ทำกินและพื้นที่ป่า การบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งคัด การให้ความรู้ความเข้าใจแก่คนในพื้นที่ สร้างความร่วมมือผ่านเครือข่ายป่าประชารัฐเพื่อลดปัญหาไฟป่า ผลการศึกษาลักษณะสังคมป่าพบว่าชนิดพันธุ์ไม้ทั้งหมด 167 ชนิด เป็นไม้ผลัดใบ 98 ชนิด(58.33%) ไม้กึ่งผลัดใบ 36 ชนิด (21.43%) ไม้ไม่ผลัดใบ 26 ชนิด (15.48%) และไม่สามารถระบุได้ 8 ชนิด (4.76%) รวมถึงสัดส่วนของจำนวนต้นของไม้ผลัดใบ ไม้กึ่งผลัดใบ และไม้ไม่ผลัดใบ เท่ากับ 64.62%: 31.99%: 3.38% ดังนั้นแนวทางของโครงการด้านการลดการเกิดไฟป่าและการฟื้นฟูอนุรักษ์ป่าดอยพระบาทในระยะยาว คือการเพิ่มความชุ่มชื่นให้กับป่าและการเพิ่มจำนวนไม้ไม่ผลัดใบที่เหมาะสมกับลักษณะพื้นที่

คำสำคัญ