โครงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางเคมีและการแพร่กระจายของ สารอินทรีย์ระเหยง่ายในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

โครงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางเคมีและการแพร่กระจายของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย ในเขตกรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบถึงพฤติกรรมของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายใน บรรยากาศและการกระจายตัวของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายในเชิงพื้นที่ตามการเปลี่ยนแปลงเวลา โดยการศึกษาพฤติกรรมของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายเชิงพื้นที่ ได้ทำการเก็บตัวอย่างอากาศ 24 ชั่วโมง ด้วยถังเก็บตัวอย่างอากาศ บริเวณริมถนน บริเวณชานเมืองและบริเวณนิคมอุตสาหกรรม มาบตาพุด เดือนกรกฎาคม 2552 และการศึกษาพฤติกรรมของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายเชิงการ เปลี่ยนแปลงตามเวลา ได้เก็บตัวอย่างอากาศ จำนวน 2 สถานี บริเวณริมถนน และบริเวณที่อยู่อาศัย ทุกๆ 3 ชั่วโมง ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2552 ถึงมีนาคม 2553 และวิเคราะห์ตัวอย่างด้วยเครื่อง Preconcentrator-GC/MS และตรวจวัดสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายทุกๆ 1 ชั่วโมงด้วยเครื่อง IMRMS ผลการศึกษาพบว่าคุณลักษณะ (Characteristics) ของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายขึ้นอยู่กับกิจกรรมใน แต่ละช่วงเวลาในพื้นที่นั้นๆซึ่งผลที่ได้จากการศึกษานี้สามารถที่จะนำไปใช้ประกอบเป็นข้อมูลพิจารณาควบคุม แหล่งกำเนิดหลักของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายในแต่ละพื้นที่ และจากการประเมินการเปลี่ยนแปลงทาง เคมีของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายต่อการเกิดก๊าซโอโซนโดยใช้อัตราส่วนของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย ต่อไนโตรเจนไดออกไซด์ พบว่าอัตราส่วนของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายต่อไนโตรเจนไดออกไซด์มีค่า ต่ำกว่า 5.5 ซึ่งชี้ให้เห็นว่า อัตราการเกิดปฏิกิริยาของ Hydroxyl radical กับไนโตรเจนไดออกไซด์ สูงกว่า อัตราการเกิดปฏิกิริยาของ Hydroxyl radical กับสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย และเกิด radical จาก กระบวนการทำปฏิกิกิริยาเคมีที่ซับซ้อนใน VOCs oxidation cycle แล้วก่อให้เกิดก๊าซโอโซนอย่างช้าๆใน บรรยากาศ ดังนั้นในการที่จะลดการเกิดก๊าซโอโซน จำเป็นต้องมีการจัดการและควบคุมสารประกอบ อินทรีย์ระเหยง่ายที่ปล่อยออกสู่อากาศ นอกจากนี้ได้ใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ Meteorological Model5-Comprehensive Air Quality Model with Extensions (MM5-CAMx) ในการประเมินสาร เบนซินและโอโซนตามการเปลี่ยนแปลงตามเวลา พบว่า ผลที่ได้จากแบบจำลองทางคณิตศาสตร์และผลที่ ได้จากการตรวจวัดในช่วงฤดูฝนและฤดูแล้งส่วนใหญ่มีแนวโน้มไปในทิศทางเดียวกัน และความเข้มข้นอยู่ ในช่วงเดียวกัน ซึ่งชี้ให้เห็นว่า CAMx Model สามารถน ามาประยุกต์ใช้ในการประเมินการแพร่กระจายและการ เปลี่ยนแปลงตามเวลาของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายและโอโซนในเขตเมืองของกรุงเทพมหานครและ ปริมณฑลได้ อย่างไรก็ตาม การนำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ไปใช้ในการจัดการและควบคุม สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย จำเป็นอย่างยิ่งต้องมีการ Update ฐานข้อมูลบัญชีการระบายสารประกอบ อินทรีย์ระเหยง่าย และข้อมูลการตรวจวัดเป็นรายชั่วโมงอย่างต่อเนื่อง เพื่อน ามาใช้ในการจำลอง สถานการณ์ต่างๆ ของสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายและโอโซนสำหรับใช้ในการหามาตรการในการ จัดการและควบคุมสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่ายต่อไปในอนาคต

คำสำคัญ